Showing posts with label startup. Show all posts
Showing posts with label startup. Show all posts
Sunday, June 27, 2021
Monday, August 26, 2019
...
GOVIET , GOJEK VÀ SỰ KỲ VỌNG VÀO SUPER-APP
GoViệt có một đội ngũ điều hành của Việt Nam
GoJek là siêu Kỳ Lân của Indonesia
Họ là một đối tác giúp Trang rất nhiều về mặt Công Nghệ
Và bên cạnh đó cũng là cái nguồn cảm hứng cho cái mô hình hoạt động của công ty cổ phần ở Việt Nam
GoJek nhiều năm về trước khi họ thành lập thì bắt đầu từ cái xe gắn máy xe 2 bánh và Việt Nam cũng là một cái nền kinh tế xoay quanh cái xe hai bánh
Từ xe hai bánh trong việc gọi xe công nghệ thì họ mở ra dịch vụ khác ví dụ như là giao nhận đồ ăn , rồi sau đó là cung cấp người giúp việc , sửa quần áo, sửa nhà , sửa điện nước và giờ đây còn có làm nail , rồi trang điểm đến tận nhà.
tất cả các dịch vụ mà nhờ vào xe gắn máy mà có thể kết nối giữa cái người cung cấp dịch vụ thường là những người lao động thu nhập vừa và thấp với cái người mà có nhu cầu và sản phẩm thường là những người dân và rất là bận rộn thì cái khả năng kết nối đó, mình cho nó là cái cái điểm đẹp nhất và công nghệ có thể đem đến , tạo ra cơ hội cho những người lao động thu nhập thấp
GoViet tương tự cũng như vậy cũng rất là muốn làm sao mình có thể xây dựng được một cái nền tảng đa dịch vụ mà ở đó mình cũng có thể kết nối được cho những người có nhu cầu về dịch vụ với những người có khả năng cung cấp dịch vụ mà nếu như không có công nghệ thì chắc là họ chỉ có thể cung cấp được trong xóm của họ hoặc nhiều lắm là cái quận mà họ đang sống
còn Khi mà mình đem nó lên trên một cái nền tảng platform ai biết thì có thể gọi , và cũng biết được là dịch vụ của họ tốt hay không tốt qua cái hệ thống đánh giá, Trang cho là đó luôn là nguồn cảm hứng của GoJek cho GoViet.
CÓ HAY KO CÁI GỌI LÀ LÒNG TRUNG THÀNH CỦA KHÁCH HÀNG VỚI CÁC DỊCH VỤ KINH TẾ CHIA SẺ NHƯ GỌI XE CÔNG NGHỆ
Thế giới internet khi mà mở rộng ra thì mọi người biết là thế giới phẳng , rao cản để bước chân vào thị trường là rất thấp và tương tự họ rất cơi mở với người tham gia thị trường phía sau
trong thị trường giao nhận hàng hóa gọi xe công nghệ,
Từ góc nhìn của Trang, Trang nghĩ là có sự trung thành . sự trung thành xoay quanh những điểm sau đây
VỀ ĐỐT TIỀN ĐỂ THU HÚT NGƯỜI DÙNG
Như rất nhiều đầu tư công nghệ khác nhau thì giai đoạn đầu tư thường là giai đoạn mà rất nhiều tiền đổ vào nhưng tất cả các nhà đầu tư thì họ luôn luôn có cái nhìn dài hạn chứ không ai mà đổ tiền vô rồi sau sau đó là nó không có ý nghĩa gì hết.
trong cái thế giới gọi xe công nghệ là giao hàng , thì đã có rất nhiều khuyến mãi dành cho khách hàng và Trang cho là cái sự khuyến mãi đó đã thu hút khách hàng đến với cái cái nền tảng.
tuy nhiên cũng như Trang chia sẻ lúc nãy để mà giữ chân được khách hàng thì đốt tiền làm rất nhiều khuyến mãi không phải là cách duy nhất và cũng không phải là cái cách bền vững cho một doanh nghiệp, mà chất lượng dịch vụ cung cấp cho khách hàng mới là cái giữ chân khách hàng và giữ cho sự tồn tại của các nền tảng đó.
bên cạnh đó là việc vận hành của bất kỳ doanh nghiệp nào cho dù đó là doanh nghiệp bình thường và đặc biệt là các doanh nghiệp công nghệ thì vì sử dụng đồng vốn có hiệu quả luôn luôn rất là quan trọng cho dù là nguồn cung của vốn trên thị trường đặc biệt là trong thế giới công nghệ thường là dồi dào hơn nhưng mà tới cuối cùng thì vẫn là : ai là người sử dụng tiền có hiệu quả nhất thì sẽ được thu hút nhà đầu tư nhiều hơn và khi thu hút nhà đầu tư nhiều hơn thì kế đường dài hơn có thể đi xa hơn
///////
VỀ TUYỂN NHÂN SỰ CÓ KINH NGHIỆM CHO STARTUP
Về tuyển người có kinh nghiệm, Trang không dám nói đó là một cái xu hướng của các công startup, Trang chỉ dám nói đó là một trong những cái định hướng về mặt tuyển dụng nhân tài của GoViet.
về góc độ quản lý thì Trang nghĩ ở bên cạnh có một cái đội ngũ nhân viên trẻ năng động và ham học hỏi thì cũng rất quan trọng là có những người có một cái kinh nghiệm, sự từng trải để mà có thể quản lý một doanh nghiệp với quy mô đã đủ lớn rồi, có rất là nhiều những cái thử thách cho các bạn mà đi từ môi trường corporate - môi trường doanh nghiệp lớn sang môi trường stratup.
Trang nghĩ đầu tiên là cái rào cản về mặt tâm lý khi các bạn nghĩ về startup các bạn có một cái sự tò mò và nhiều khi là còn có cả một cái sự hưng phấn phấn khích , là ở trong thế giới stratup các bạn được chủ động làm được rất nhiều điều mới mẻ vì vì cái bản chất của các doanh nghiệp startup, đặc biệt là startup công nghệ , nó sống bằng sự đổi mới sáng tạo . những các doanh nghiệp mà họ phát triển rồi hỏi có thể tăng trưởng với tốc độ 5-10% một năm
doanh nghiệp startup trong Công nghệ thì tăng trưởng 5-10% chắc chắn là không bao giờ đủ và tăng gấp 2 gấp 3 lần mỗi năm như vậy thì không thể nào phát triển sẽ dựa trên một cái khuôn mẫu sẵn có , mà mình phải sáng tạo và phải thử nghiệm , vì không có chắc là cái sáng tạo nào của mình cũng thành công và hầu hết đều thất bại nữa.
vậy thì làm sao để mà họ có được từ cái sự yêu thích là được thử nghiệm cái mới qua một cái gọi là tự tin và bản lĩnh để thử nghiệm?
Đó cũng là một tâm lý mà không phải ai cũng vượt qua được
KHÁC BIỆT CƠ BẢN GIŨA CORPORATE vs STARTUP
đối với các bạn ở trong các doanh nghiệp lớn mà đặc biệt là doanh nghiệp nước ngoài, thì họ có những cái mô hình sẵn có họ đã có những cái loại SOP - Standard Operating Procedure - quy trình chuẩn sẵn có.
sự sáng tạo đến bằng cách là xoay một chút cái này, xoay một chút cái kia nhưng mà hầu như là họ vẫn đi với phần lớn cái gì đã được đặt sẵn
Vậy thì đi qua đây có gì Chắc gì là hai ba năm nữa công ty nó vẫn còn đó ? rồi nó đóng cửa thì sao? thì trong chỗ đó Trang cũng suy nghĩ từ góc độ bản thân của Trang, lúc Trang ở Mitsfit thì lúc đó Trang cũng bắt đầu từ canzy mà qua đó mà lúc đó hai vợ chồng lại là một công ty nữa cũng sợ, sợ lỡ cty ko thành công 2 vợ chồng thất bại cùng lúc.
Lúc đó Trang nghĩ Nếu công ty ko thành công thì hành trình chèo chống Misfit cho mình rất nhiều kinh nghiệm, va chạm trong những lĩnh vực khác nhau trong lúc quản lý cty
Khi làm kinh doanh, với những thử nghiệm trải nghiệm tạo cho mình trực giác mà nếu ko nhúng tay vô làm thì ko thể có được
Thành ra nếu như mà lỡ công ty sau này cũng thành công thì vẫn còn khối công ty khác cũng sẽ đi tìm một cái người mà có những cái khả năng mà mình đã trao dồi được trong thời gian vừa rồi
cuối cùng cái quan trọng nhất vẫn là cái thời gian mình có học hỏi được hay không Nếu mình không học hỏi được thì chắc chắn là mình không có an toàn rồi đó Nhưng mà còn nếu như trong môi trường startup đó mình tận dụng nó để mình học hỏi thật ra nó còn an toàn hơn là mình ở trong một công ty lớn mà ở đó mình không phát triển
AI PHÙ HỢP VỚI MÔI TRƯỜNG STARTUP?
Không phải ai từ những cái công ty lớn cũng sẽ phù hợp cho môi trường startup và điều này cũng đòi hỏi cái sự trung thực và bản lĩnh của người lãnh đạo khi mà tuyển dụng.
đối với Trang, khi mà mình tuyển dụng với người cũng nói rất thật với họ là công ty mà startup như GoViet chẳng hạn đừng đến vì lương cao, cũng đừng đến vì vị trí cao, tại vì những cái đó trong thế giới startup rất mơ hồ. nó sẽ không như là những cái công ty corporate đâu.
Nhưng mà nếu như bạn nếu tìm một nơi để thử nghiệm, sáng tạo , tìm một nơi để có thể quyết định chịu trách nhiệm từ đầu đến cuối cho một sản phẩm, thì đây là một câu hỏi không dễ có ở những nơi khác,
bên cạnh đó là trong cái môi trường startup. nó có rất nhiều thử thách vì biến cố diễn ra hay là thị trường thay đổi quá nhanh, thì bạn có chấp nhận với các thử thách đó hay không và những thử thách đó cũng có nghĩa là khả năng thất bại.
thì chỉ những bạn nào mà đánh giá cao cái sự tự chủ cũng như là cơ hội học hỏi , chịu chấp nhận hi sinh, sự bình ổn trong tinh thần, chấp nhận hi sinh con đường mà đã được vạch ra sẵn, thì nhìn bạn đó mới nên tham gia startup
khi các bạn đó có cùng một cái tâm thế vậy khi vào các bạn sẽ dễ kết nối với người cùng chí hướng với mình hơn.
Vì trong công ty startup, không có gì quý hơn là con người và con người thì không phải là những người đơn lẻ mà là một team.
các bạn có thể bước tới một cái công ty vì cái thương hiệu mạnh, có thể đến với một công ty vì ngưỡng mộ của người lãnh đạo, nhưng việc mà giữ các bạn lại là ngày các bạn đi làm các bạn có cùng với những người đồng chí hướng với mình hay không, nên rất là quan trọng làm sao những bạn mà khi bước vào thế giới strartup Trang phải hết sức trung thực các bạn là thế giới này như thế nào, khi các bạn vô cái bạn biết rồi thì mình mới mình mới giữ người được lâu
//////
NHÂN SƯ MẢNG NÀO KHÓ TUYỂN NGƯỜI VIỆT Ở VIỆT NAM?
Có một mảng mà Trang thấy là rất là thừa mà rất là thiếu và Trang cũng không hiểu tại sao đó là những cái mạnh là thiên về phân tích số
Chắc là Khánh cũng biết là sinh viên Việt Nam rất giỏi toán.
nguyên một cái chương trình học của mình rất nặng về toán về khoa học nhưng mà đến đại học không biết vì một cái lý do gì đó mà tới lúc tốt nghiệp tìm ngay cả khi tìm các bạn mới tốt nghiệp ra trường những bạn mà thiên về analytics -phân tích số không nhiều .
các bạn có thể học giỏi toán nhưng mà tại sao cái phần thống kê các bạn lại không giỏi và cái khả năng để mà từ một cái vấn đề kinh doanh, các bạn có thể dịch nó ra một cái vấn đề nghiên cứu thì các bạn lại không làm được.
ví dụ như là công ty muốn làm sao để giảm về chi phí, Vậy thì các bạn sẽ chia ra những phần nào đưa ra những cái gọi là hypo-analytic- giả định , để mà dùng số và đoán ra được là chỗ nào sẽ là chỗ có vấn đề, vì doanh nghiệp được phép cuối cùng và những doanh nghiệp phải sống dựa vào số.
mọi người gọi là Kỷ Nguyên 4.0 có nghĩa là kỷ nguyên BigData,
Machine learning thì máy có thể tính cho mình tuy nhiên tới cái vấn đề mà business thì phải dựa vào trực quan business thì hình như năng lực này ở các bạn Việt Nam không giỏi và chuyện này dẫn đến một chỗ là rất thiếu trong làm cho những cái nguồn nhân lực analytic cho phần này rất thiếu cho những doanh nghiệp internet
Thử thách thì nhiều lắm . Cái khó nhất thì sẽ luôn là cái mà mình coi là quan trọng nhất.
đối với Trang, Cái quan trọng nhất của là bài toán con người
cho dù có làm cho doanh nghiệp của chính mình hay có đi làm cho một doanh nghiệp nào khác thì đối với Trang cái đầu tiên mà Trang muốn xây dựng vẫn luôn là cái đội ngũ cùng chí hướng học hỏi từ họ, tạo cho họ có cơ hội làm việc với họ học hỏi từ họ nữa và cuối cùng cái ngày mà mình xong cái doanh nghiệp đó thì đi với mình không chỉ là những cái thành công về mặt tài chinh hay là thành công về mặt kinh nghiệm cho bản thân mình mà đi với mình là một cái equip mình rất là quý và các bạn quý nhau thì đối với chị đó là phần thưởng ý nghĩa nhất
Có 1 câu nói “we dont make old friends” là bạn mới thì mình có tạo được còn bạn cũ thì không bao giờ tạo được
nên có được những người đồng nghiệp, người bạn đồng hành mà đi với mình thời gian rất lâu cùng trưởng thành với mình luôn luôn là cái khó nhất và luôn luôn là cái quan trọng nhất để mà mỗi chặng đường khi nhìn lại cái đó là cái mà mình đếm thành công của mình.
KINH NGHIỆM DÙNG NGƯỜI QUAN TRỌNG NHẤT
Kinh nghiệm dùng người sau khi Trang cô đọng lại Một thứ mà quan trọng nhất là làm sao để Trang giúp các bạn thấy được cái hay và cái dở của chính bản thân mình và cái hay và cái dở của người khác
vì khi các bạn thấy cái dở của người khác cũng là lúc các bạn sẽ biết cái giỏi của chính mình là gì, để các bạn có thể tập trung vào cái mình giỏi và hạn chế cái Mình dở để nó đừng ảnh hưởng tới người khác.
Ai mà tìm ra được con đường này thì thường là các bạn phát triển rất nhanh và sau đó thì không có bị dằn vặt, không cảm thấy bất mãn mà giống như là các bạn tìm ra được con đường từ đó các bạn đi tiếp thì nó cũng tạo sinh khí cho các bạn và sinh khí cho chính công ty
và ngược lại khi mà các bạn nhìn thấy được cái điểm yếu của mình thì các bạn sẽ rất là ngưỡng mộ bạn khác có cái điểm mạnh mà mình không có và đó mới là cái chất tính kết nối được cái team với nhau vì không ai có thể giỏi hết được mọi thứ , và chắc chắn không ai có thể gọi giỏi được nhiều thứ nữa
một công ty không thể nào có thể xây dựng với một vài người giỏi mà là mỗi người giỏi cái thế mạnh khác nhau , làm việc được với nhau , trân trọng cái điểm mạnh của nhau và che những điểm yếu của nhau thì cái công ty đó mới có thể đi nhanh được, Đi mạnh được
//////
TIÊU CHÍ TUYỂN NGƯỜI CHO STARTUP
Có nhiều tiêu chí tuyển người Nhưng mà lớn nhất vẫn là cái cái trọng tâm của người đó đặt trong sự học hỏi
vì cái người mà vẫn còn đặt sự Học hỏi làm trọng tâm thì người đó sẽ theo kịp được với tốc độ thay đổi của các thị trường thay đổi chóng mặt như là thị trường công nghệ
người nào mà đã mất đi cái mindset đó Cái tư tưởng đó thì sẽ không có thấy được là mình còn thiếu sót chỗ nào mà cái thị trường này nó thay đổi nhanh như vậy mà mình không tỉnh táo thì là chắc chắn là sẽ bị rớt lại.
cái người mà vẫn còn trong cái tâm thế học hỏi thì họ sẽ mới thấy được cái điểm mạnh của những người khác trong team và nhờ vậy mới có thể xây dựng được tinh thần đồng đội
họ cũng không có trong một cái tâm thế là phải che đi những cái xấu của mình cái dở của mình làm cho team cũng dễ cởi mở và tin tưởng ở với nhau hơn và cuối cùng nó là cái tinh thần học hỏi ấy mới là cái giúp cho cái người đó luôn Luôn tích cực
vì trong công việc nào cũng vậy không có chuyện này thì cũng có chuyện kia, công ty mình tự xây dựng hay công ty của người khác thì cũng sẽ có một ngày trời mưa và một ngày mình cảm thấy rất nản , một ngày mình cảm thấy là cái công việc này nó không phù hợp với mình nhưng nếu nhưng mà người đó vẫn có cái lòng muốn học hỏi thì cái động lực của họ sẽ xuất phát từ mình từ chính bên trong họ, sẽ luôn luôn tìm thấy những cái tích cực trong công việc hàng ngày.
//////
VÌ SAO TIN VÀO GOVIET?
Trang tin vào nền tảng đa chức năng đa dịch vụ , nền tảng mà khi nó có nhiều dịch vụ này thì nó sẽ trở thành cái phần rất là tất yếu với cuộc sống của người dùng và với mô hình mà họ đang xây dựng họ làm được một việc rất là ý nghĩa , việc rất là đẹp mà công nghệ có thể làm được : đó là kết nối giữa những người có nhu cầu và những người có khả năng cung cấp dịch vụ mà những người có khả năng cung cấp dịch vụ thường là những người có thu nhập trung bình và thấp
công nghệ thì đem lại rất nhiều lợi ích cho nhiều người Nhưng mà thường thì đem lại lợi ích cho nhóm trí thức nhiều nhất .
Hầu hết những cái sáng tạo trong khoa học thì thường là tưởng hưởng những cái người trong giới trí thức và điều đó cũng rất công bằng
Tuy nhiên khi mà thấy có một sản phẩm mà nó lại còn đem đến lợi ích cho rất nhiều người cho cộng đồng thì luôn luôn là các sản phẩm mà Trang cảm thấy rất là gắn bó và rất là mong mỏi là nó sẽ thành công.
sản phẩm Facebook cũng là một sản phẩm như vậy và sản phẩm GoViet cũng là một sản phẩm như vậy.
cũng không ai biết được là sẽ thành công hay là thất bại nhưng mà trong cái ý nghĩa của các sản phẩm thì mình cảm thấy gắn bó với nó và mình cũng mong mỏi là một trong những cái người mà đóng góp cho các sản phẩm nó thành công thì như vậy là đủ mãn nguyện rồi.
///
BIO
1. Tên đầy đủ: Lê Diệp Kiều Trang (Christy Le)
2. Sinh năm: 1980
3. Nơi sinh: TP.HCM
4. Gia thế:
- Bố của Lê Diệp Kiều Trang là ông Lê Văn Trí, Phó Tổng giám đốc Công ty Cao su miền Nam (Casumina)
- Anh trai cô là Lê Trí Thông, từng là Phó tổng giám đốc ngân hàng Đông Á. Hiện nay ông Thông là Phó Chủ tịch PNJ.
- Chồng cô là Sony Vũ (Vũ Xuân Sơn), đồng sáng lập kiêm CEO của công ty Misfit Wearables.
5. Quá trình học tập:
- Khi học lớp 9, Lê Diệp Kiều Trang đã được đặc cách theo học đại học tại chức tiếng Anh của ĐH Nguyễn Tất Thành.
- Đỗ thủ khoa đầu vào và đầu ra của Trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong. Thành thạo tiếng Anh và tiếng Trung từ khi học phổ thông. Đồng thời cũng là thủ khoa tốt nghiệp lớp 12 của trường.
- Tốt nghiệp cấp 3, năm 1998 Kiều Trang nhận học bổng học dự bị đại học 2 năm tại Anh và giành học bổng ĐH Oxford (Anh).
Năm 2008, cô đã có bằng thạc sĩ thủ khoa ngành kinh tế học ở ĐH Oxford (Anh).
- Giành học bổng Legatum của Trường Quản trị Sloan thuộc Học viện Công nghệ Massachusetts (MIT).
Năm 2011, cô tốt nghiệp thủ khoa ngành thạc sĩ quản trị kinh doanh.
6. Quá trình sự nghiệp:
- Sau khi tốt nghiệp thủ khoa thạc sĩ kinh doanh tại ĐH Oxford, Trang có 3 năm làm việc cho HSBC.
- Từng nhận học bổng tiến sỹ nhưng cô đã không theo đuổi và quyết định đầu quân cho Tập đoàn Tài chính Mc Kinsey, văn phòng tại Boston với vị trí chuyên gia tư vấn tài chính.
- Tháng 1.2014, Kiều Trang nghỉ việc tại Mc Kinsey để về phụ trách nhân sự và tài chính cho công ty Misfit Wearables (chuyên về các thiết bị đeo theo dõi sức khỏe) do chồng cô (anh Sony Vũ) và những người khác - trong đó có cựu CEO Apple John Sculley - đồng sáng lập.
- Lê Diệp Kiều Trang là gương mặt thân quen trong giới khởi nghiệp công nghệ Việt Nam và tại thung lũng Silicon khi cùng chồng là Sonny Vũ sáng lập Misfit và sau này bán cho Fossil Group với giá 260 triệu USD vào năm 2015. Cô được giới start up Việt Nam ưu ái đặt cho cái tên "cô gái vàng" với nhiều thành tích đáng nể trong suốt quá trình học tập.
- 3/2018, sau khi cùng chồng rời Fossil Việt Nam, Lê Diệp Kiều Trang đã trở thành giám đốc Facebook Việt Nam. Đầu năm 2019, cô bất ngờ thông báo chia tay mạng xã hội lớn nhất thế giới Facebook sau 6 tháng đảm nhận vị trí.
- Ngày 22-4, Go-Viet bất ngờ thông báo chính thức bổ nhiệm bà Lê Diệp Kiều Trang (Christy Lê) giữ vị trí tổng giám đốc.
"Because the people are crazy enough to think they can change the world, at once to do."
(Bởi vì con người đủ điên khi nghĩ rằng họ có thể thay đổi thế giới, vậy hãy thử thay đổi thế giới một lần xem.)
- CEO Go-Viet Lê Diệp Kiều Trang -
🛵🛵... CEO LE DIEP KIỀU TRANG NÓI VỀ GOVIET VÀ NHÂN SỰ CHO STARTUP
GOVIET , GOJEK VÀ SỰ KỲ VỌNG VÀO SUPER-APP
GoViệt có một đội ngũ điều hành của Việt Nam
GoJek là siêu Kỳ Lân của Indonesia
Họ là một đối tác giúp Trang rất nhiều về mặt Công Nghệ
Và bên cạnh đó cũng là cái nguồn cảm hứng cho cái mô hình hoạt động của công ty cổ phần ở Việt Nam
GoJek nhiều năm về trước khi họ thành lập thì bắt đầu từ cái xe gắn máy xe 2 bánh và Việt Nam cũng là một cái nền kinh tế xoay quanh cái xe hai bánh
Từ xe hai bánh trong việc gọi xe công nghệ thì họ mở ra dịch vụ khác ví dụ như là giao nhận đồ ăn , rồi sau đó là cung cấp người giúp việc , sửa quần áo, sửa nhà , sửa điện nước và giờ đây còn có làm nail , rồi trang điểm đến tận nhà.
tất cả các dịch vụ mà nhờ vào xe gắn máy mà có thể kết nối giữa cái người cung cấp dịch vụ thường là những người lao động thu nhập vừa và thấp với cái người mà có nhu cầu và sản phẩm thường là những người dân và rất là bận rộn thì cái khả năng kết nối đó, mình cho nó là cái cái điểm đẹp nhất và công nghệ có thể đem đến , tạo ra cơ hội cho những người lao động thu nhập thấp
GoViet tương tự cũng như vậy cũng rất là muốn làm sao mình có thể xây dựng được một cái nền tảng đa dịch vụ mà ở đó mình cũng có thể kết nối được cho những người có nhu cầu về dịch vụ với những người có khả năng cung cấp dịch vụ mà nếu như không có công nghệ thì chắc là họ chỉ có thể cung cấp được trong xóm của họ hoặc nhiều lắm là cái quận mà họ đang sống
còn Khi mà mình đem nó lên trên một cái nền tảng platform ai biết thì có thể gọi , và cũng biết được là dịch vụ của họ tốt hay không tốt qua cái hệ thống đánh giá, Trang cho là đó luôn là nguồn cảm hứng của GoJek cho GoViet.
CÓ HAY KO CÁI GỌI LÀ LÒNG TRUNG THÀNH CỦA KHÁCH HÀNG VỚI CÁC DỊCH VỤ KINH TẾ CHIA SẺ NHƯ GỌI XE CÔNG NGHỆ
Thế giới internet khi mà mở rộng ra thì mọi người biết là thế giới phẳng , rao cản để bước chân vào thị trường là rất thấp và tương tự họ rất cơi mở với người tham gia thị trường phía sau
trong thị trường giao nhận hàng hóa gọi xe công nghệ,
Từ góc nhìn của Trang, Trang nghĩ là có sự trung thành . sự trung thành xoay quanh những điểm sau đây
- Thứ nhất chất lượng dịch vụ . lúc đầu họ sẽ mở tất cả các app coi giá. Qua thời gian họ sẽ có cảm tình với một thương hiệu nhất định , họ sẽ gắn bó với thương hiệu mà đã gắn bó thân thiết với chất lượng cuộc sống của họ.
- Thứ hai là ứng dụng nó có nhiều ý nghĩa hơn khi mà nó giải quyết được nhiều nhu cầu trong cuộc sống hơn . nếu như mà một cái ứng dụng đó Trang có giải quyết được một nhu cầu gọi xe hay là nhu cầu riêng lẻ thì thường nó khó giữ chân người dùng hơn. nhưng mà để ứng dụng đó trong 1 ngày mở mắt ra mình gọi đồ ăn để mình ăn sáng, xong rồi mình gọi xe để mình đi làm, xong rồi buổi trưa mình gọi cho ăn trưa, rồi mình vào buổi chiều mình gọi người giúp việc dọn dẹp , xong rồi mình gọi chuyển hàng thì cái đó cái mà người ta gọi là superapp-siêu ứng dụng, làm sao mỗi cái dịch vụ đó giúp được cái người dùng trong nhiều góc độ của cuộc sống thì nó sẽ những người dùng được lâu nhất.
VỀ ĐỐT TIỀN ĐỂ THU HÚT NGƯỜI DÙNG
Như rất nhiều đầu tư công nghệ khác nhau thì giai đoạn đầu tư thường là giai đoạn mà rất nhiều tiền đổ vào nhưng tất cả các nhà đầu tư thì họ luôn luôn có cái nhìn dài hạn chứ không ai mà đổ tiền vô rồi sau sau đó là nó không có ý nghĩa gì hết.
trong cái thế giới gọi xe công nghệ là giao hàng , thì đã có rất nhiều khuyến mãi dành cho khách hàng và Trang cho là cái sự khuyến mãi đó đã thu hút khách hàng đến với cái cái nền tảng.
tuy nhiên cũng như Trang chia sẻ lúc nãy để mà giữ chân được khách hàng thì đốt tiền làm rất nhiều khuyến mãi không phải là cách duy nhất và cũng không phải là cái cách bền vững cho một doanh nghiệp, mà chất lượng dịch vụ cung cấp cho khách hàng mới là cái giữ chân khách hàng và giữ cho sự tồn tại của các nền tảng đó.
bên cạnh đó là việc vận hành của bất kỳ doanh nghiệp nào cho dù đó là doanh nghiệp bình thường và đặc biệt là các doanh nghiệp công nghệ thì vì sử dụng đồng vốn có hiệu quả luôn luôn rất là quan trọng cho dù là nguồn cung của vốn trên thị trường đặc biệt là trong thế giới công nghệ thường là dồi dào hơn nhưng mà tới cuối cùng thì vẫn là : ai là người sử dụng tiền có hiệu quả nhất thì sẽ được thu hút nhà đầu tư nhiều hơn và khi thu hút nhà đầu tư nhiều hơn thì kế đường dài hơn có thể đi xa hơn
///////
.
đốt tiền-làm rất nhiều khuyến mãi ko phải là cách duy nhất và cũng ko phải là cái cách bền vững cho một doanh nghiệp, mà chất lượng dịch vụ cung cấp cho khách hàng mới là cái giữ chân khách hàng và giữ cho sự tồn tại của các nền tảng đó.
VỀ TUYỂN NHÂN SỰ CÓ KINH NGHIỆM CHO STARTUP
Về tuyển người có kinh nghiệm, Trang không dám nói đó là một cái xu hướng của các công startup, Trang chỉ dám nói đó là một trong những cái định hướng về mặt tuyển dụng nhân tài của GoViet.
về góc độ quản lý thì Trang nghĩ ở bên cạnh có một cái đội ngũ nhân viên trẻ năng động và ham học hỏi thì cũng rất quan trọng là có những người có một cái kinh nghiệm, sự từng trải để mà có thể quản lý một doanh nghiệp với quy mô đã đủ lớn rồi, có rất là nhiều những cái thử thách cho các bạn mà đi từ môi trường corporate - môi trường doanh nghiệp lớn sang môi trường stratup.
Trang nghĩ đầu tiên là cái rào cản về mặt tâm lý khi các bạn nghĩ về startup các bạn có một cái sự tò mò và nhiều khi là còn có cả một cái sự hưng phấn phấn khích , là ở trong thế giới stratup các bạn được chủ động làm được rất nhiều điều mới mẻ vì vì cái bản chất của các doanh nghiệp startup, đặc biệt là startup công nghệ , nó sống bằng sự đổi mới sáng tạo . những các doanh nghiệp mà họ phát triển rồi hỏi có thể tăng trưởng với tốc độ 5-10% một năm
doanh nghiệp startup trong Công nghệ thì tăng trưởng 5-10% chắc chắn là không bao giờ đủ và tăng gấp 2 gấp 3 lần mỗi năm như vậy thì không thể nào phát triển sẽ dựa trên một cái khuôn mẫu sẵn có , mà mình phải sáng tạo và phải thử nghiệm , vì không có chắc là cái sáng tạo nào của mình cũng thành công và hầu hết đều thất bại nữa.
vậy thì làm sao để mà họ có được từ cái sự yêu thích là được thử nghiệm cái mới qua một cái gọi là tự tin và bản lĩnh để thử nghiệm?
Đó cũng là một tâm lý mà không phải ai cũng vượt qua được
KHÁC BIỆT CƠ BẢN GIŨA CORPORATE vs STARTUP
đối với các bạn ở trong các doanh nghiệp lớn mà đặc biệt là doanh nghiệp nước ngoài, thì họ có những cái mô hình sẵn có họ đã có những cái loại SOP - Standard Operating Procedure - quy trình chuẩn sẵn có.
sự sáng tạo đến bằng cách là xoay một chút cái này, xoay một chút cái kia nhưng mà hầu như là họ vẫn đi với phần lớn cái gì đã được đặt sẵn
- Khi mà họ qua một cái doanh nghiệp mà nó ra chưa có cái gì cả, cũng không có SOP , cũng không có một cái bài vở gì trước, vậy thì khi nhìn vào thị trường khó phán đoán được đâu sẽ là cơ hội, đâu sẽ là thử thách và mình sẽ giải quyết bài toán đó như thế nào, đó sẽ là cái cái thử thách lớn nhất.
- Thử thách thứ hai là các bạn luôn hay là câu hỏi là khi mà ở trong cái môi trường doanh nghiệp lớn thì nó rất an toàn, còn qua startup thì ngày hôm nay họ thành công, hai ba năm nữa rồi đóng cửa thì sao? trong khi đó sự đầu tư về mặt chất xám của mình nó là cũng là rất là lâu dài rồi nghề nghiệp mình đang ổn định , career path rất chuẩn.
Vậy thì đi qua đây có gì Chắc gì là hai ba năm nữa công ty nó vẫn còn đó ? rồi nó đóng cửa thì sao? thì trong chỗ đó Trang cũng suy nghĩ từ góc độ bản thân của Trang, lúc Trang ở Mitsfit thì lúc đó Trang cũng bắt đầu từ canzy mà qua đó mà lúc đó hai vợ chồng lại là một công ty nữa cũng sợ, sợ lỡ cty ko thành công 2 vợ chồng thất bại cùng lúc.
Lúc đó Trang nghĩ Nếu công ty ko thành công thì hành trình chèo chống Misfit cho mình rất nhiều kinh nghiệm, va chạm trong những lĩnh vực khác nhau trong lúc quản lý cty
Khi làm kinh doanh, với những thử nghiệm trải nghiệm tạo cho mình trực giác mà nếu ko nhúng tay vô làm thì ko thể có được
Thành ra nếu như mà lỡ công ty sau này cũng thành công thì vẫn còn khối công ty khác cũng sẽ đi tìm một cái người mà có những cái khả năng mà mình đã trao dồi được trong thời gian vừa rồi
cuối cùng cái quan trọng nhất vẫn là cái thời gian mình có học hỏi được hay không Nếu mình không học hỏi được thì chắc chắn là mình không có an toàn rồi đó Nhưng mà còn nếu như trong môi trường startup đó mình tận dụng nó để mình học hỏi thật ra nó còn an toàn hơn là mình ở trong một công ty lớn mà ở đó mình không phát triển
AI PHÙ HỢP VỚI MÔI TRƯỜNG STARTUP?
Không phải ai từ những cái công ty lớn cũng sẽ phù hợp cho môi trường startup và điều này cũng đòi hỏi cái sự trung thực và bản lĩnh của người lãnh đạo khi mà tuyển dụng.
đối với Trang, khi mà mình tuyển dụng với người cũng nói rất thật với họ là công ty mà startup như GoViet chẳng hạn đừng đến vì lương cao, cũng đừng đến vì vị trí cao, tại vì những cái đó trong thế giới startup rất mơ hồ. nó sẽ không như là những cái công ty corporate đâu.
Nhưng mà nếu như bạn nếu tìm một nơi để thử nghiệm, sáng tạo , tìm một nơi để có thể quyết định chịu trách nhiệm từ đầu đến cuối cho một sản phẩm, thì đây là một câu hỏi không dễ có ở những nơi khác,
bên cạnh đó là trong cái môi trường startup. nó có rất nhiều thử thách vì biến cố diễn ra hay là thị trường thay đổi quá nhanh, thì bạn có chấp nhận với các thử thách đó hay không và những thử thách đó cũng có nghĩa là khả năng thất bại.
thì chỉ những bạn nào mà đánh giá cao cái sự tự chủ cũng như là cơ hội học hỏi , chịu chấp nhận hi sinh, sự bình ổn trong tinh thần, chấp nhận hi sinh con đường mà đã được vạch ra sẵn, thì nhìn bạn đó mới nên tham gia startup
khi các bạn đó có cùng một cái tâm thế vậy khi vào các bạn sẽ dễ kết nối với người cùng chí hướng với mình hơn.
Vì trong công ty startup, không có gì quý hơn là con người và con người thì không phải là những người đơn lẻ mà là một team.
các bạn có thể bước tới một cái công ty vì cái thương hiệu mạnh, có thể đến với một công ty vì ngưỡng mộ của người lãnh đạo, nhưng việc mà giữ các bạn lại là ngày các bạn đi làm các bạn có cùng với những người đồng chí hướng với mình hay không, nên rất là quan trọng làm sao những bạn mà khi bước vào thế giới strartup Trang phải hết sức trung thực các bạn là thế giới này như thế nào, khi các bạn vô cái bạn biết rồi thì mình mới mình mới giữ người được lâu
//////
.
Đừng đến startup vì lương cao, cũng đừng đến vì vị trí cao, vì những cái đó trong thế giới startup rất mơ hồ. nó sẽ ko như là trong môi trường corporate bài bản. Nhưng mà nếu bạn muốn tìm một nơi để thử nghiệm, sáng tạo , tìm một nơi để có thể quyết định chịu trách nhiệm từ đầu đến cuối cho một sản phẩm, thì ko dễ gì có một nơi phù hợp như vậy.
Có một mảng mà Trang thấy là rất là thừa mà rất là thiếu và Trang cũng không hiểu tại sao đó là những cái mạnh là thiên về phân tích số
Chắc là Khánh cũng biết là sinh viên Việt Nam rất giỏi toán.
nguyên một cái chương trình học của mình rất nặng về toán về khoa học nhưng mà đến đại học không biết vì một cái lý do gì đó mà tới lúc tốt nghiệp tìm ngay cả khi tìm các bạn mới tốt nghiệp ra trường những bạn mà thiên về analytics -phân tích số không nhiều .
các bạn có thể học giỏi toán nhưng mà tại sao cái phần thống kê các bạn lại không giỏi và cái khả năng để mà từ một cái vấn đề kinh doanh, các bạn có thể dịch nó ra một cái vấn đề nghiên cứu thì các bạn lại không làm được.
ví dụ như là công ty muốn làm sao để giảm về chi phí, Vậy thì các bạn sẽ chia ra những phần nào đưa ra những cái gọi là hypo-analytic- giả định , để mà dùng số và đoán ra được là chỗ nào sẽ là chỗ có vấn đề, vì doanh nghiệp được phép cuối cùng và những doanh nghiệp phải sống dựa vào số.
mọi người gọi là Kỷ Nguyên 4.0 có nghĩa là kỷ nguyên BigData,
Machine learning thì máy có thể tính cho mình tuy nhiên tới cái vấn đề mà business thì phải dựa vào trực quan business thì hình như năng lực này ở các bạn Việt Nam không giỏi và chuyện này dẫn đến một chỗ là rất thiếu trong làm cho những cái nguồn nhân lực analytic cho phần này rất thiếu cho những doanh nghiệp internet
BÀI TOÁN CON NGƯỜI CHO STARTUP
Thử thách thì nhiều lắm . Cái khó nhất thì sẽ luôn là cái mà mình coi là quan trọng nhất.
đối với Trang, Cái quan trọng nhất của là bài toán con người
cho dù có làm cho doanh nghiệp của chính mình hay có đi làm cho một doanh nghiệp nào khác thì đối với Trang cái đầu tiên mà Trang muốn xây dựng vẫn luôn là cái đội ngũ cùng chí hướng học hỏi từ họ, tạo cho họ có cơ hội làm việc với họ học hỏi từ họ nữa và cuối cùng cái ngày mà mình xong cái doanh nghiệp đó thì đi với mình không chỉ là những cái thành công về mặt tài chinh hay là thành công về mặt kinh nghiệm cho bản thân mình mà đi với mình là một cái equip mình rất là quý và các bạn quý nhau thì đối với chị đó là phần thưởng ý nghĩa nhất
Có 1 câu nói “we dont make old friends” là bạn mới thì mình có tạo được còn bạn cũ thì không bao giờ tạo được
nên có được những người đồng nghiệp, người bạn đồng hành mà đi với mình thời gian rất lâu cùng trưởng thành với mình luôn luôn là cái khó nhất và luôn luôn là cái quan trọng nhất để mà mỗi chặng đường khi nhìn lại cái đó là cái mà mình đếm thành công của mình.
KINH NGHIỆM DÙNG NGƯỜI QUAN TRỌNG NHẤT
Kinh nghiệm dùng người sau khi Trang cô đọng lại Một thứ mà quan trọng nhất là làm sao để Trang giúp các bạn thấy được cái hay và cái dở của chính bản thân mình và cái hay và cái dở của người khác
vì khi các bạn thấy cái dở của người khác cũng là lúc các bạn sẽ biết cái giỏi của chính mình là gì, để các bạn có thể tập trung vào cái mình giỏi và hạn chế cái Mình dở để nó đừng ảnh hưởng tới người khác.
Ai mà tìm ra được con đường này thì thường là các bạn phát triển rất nhanh và sau đó thì không có bị dằn vặt, không cảm thấy bất mãn mà giống như là các bạn tìm ra được con đường từ đó các bạn đi tiếp thì nó cũng tạo sinh khí cho các bạn và sinh khí cho chính công ty
và ngược lại khi mà các bạn nhìn thấy được cái điểm yếu của mình thì các bạn sẽ rất là ngưỡng mộ bạn khác có cái điểm mạnh mà mình không có và đó mới là cái chất tính kết nối được cái team với nhau vì không ai có thể giỏi hết được mọi thứ , và chắc chắn không ai có thể gọi giỏi được nhiều thứ nữa
một công ty không thể nào có thể xây dựng với một vài người giỏi mà là mỗi người giỏi cái thế mạnh khác nhau , làm việc được với nhau , trân trọng cái điểm mạnh của nhau và che những điểm yếu của nhau thì cái công ty đó mới có thể đi nhanh được, Đi mạnh được
//////
.
khi bạn thấy CÁI DỞ của người khác cũng là lúc các bạn sẽ biết CÁI GIỎI của chính mình là gì, để các bạn có thể tập trung vào phát triển cái mình giỏi và hạn chế cái mình dở để nó đừng ảnh hưởng tới mình và người khác.
Và ngược lại khi các bạn nhìn thấy được ĐIỂM YẾU của mình thì các bạn sẽ rất ngưỡng mộ bạn khác có cái ĐIỂM MẠNH mà mình ko có và đó mới là cái chất tính KẾT NỐI ĐƯỢC TEAM với nhau vì ko ai có thể giỏi hết được mọi thứ , giỏi nhiều thứ .
TIÊU CHÍ TUYỂN NGƯỜI CHO STARTUP
Có nhiều tiêu chí tuyển người Nhưng mà lớn nhất vẫn là cái cái trọng tâm của người đó đặt trong sự học hỏi
vì cái người mà vẫn còn đặt sự Học hỏi làm trọng tâm thì người đó sẽ theo kịp được với tốc độ thay đổi của các thị trường thay đổi chóng mặt như là thị trường công nghệ
người nào mà đã mất đi cái mindset đó Cái tư tưởng đó thì sẽ không có thấy được là mình còn thiếu sót chỗ nào mà cái thị trường này nó thay đổi nhanh như vậy mà mình không tỉnh táo thì là chắc chắn là sẽ bị rớt lại.
cái người mà vẫn còn trong cái tâm thế học hỏi thì họ sẽ mới thấy được cái điểm mạnh của những người khác trong team và nhờ vậy mới có thể xây dựng được tinh thần đồng đội
họ cũng không có trong một cái tâm thế là phải che đi những cái xấu của mình cái dở của mình làm cho team cũng dễ cởi mở và tin tưởng ở với nhau hơn và cuối cùng nó là cái tinh thần học hỏi ấy mới là cái giúp cho cái người đó luôn Luôn tích cực
vì trong công việc nào cũng vậy không có chuyện này thì cũng có chuyện kia, công ty mình tự xây dựng hay công ty của người khác thì cũng sẽ có một ngày trời mưa và một ngày mình cảm thấy rất nản , một ngày mình cảm thấy là cái công việc này nó không phù hợp với mình nhưng nếu nhưng mà người đó vẫn có cái lòng muốn học hỏi thì cái động lực của họ sẽ xuất phát từ mình từ chính bên trong họ, sẽ luôn luôn tìm thấy những cái tích cực trong công việc hàng ngày.
.
ở đâu cũng vậy, trong công việc nào cũng vậy ko có chuyện này thì cũng có chuyện kia, công ty mình tự xây dựng hay công ty của người khác thì cũng sẽ có một ngày TRỜI MƯA, CƠM KO LÀNH CANH KO NGỌT , và một ngày mình cảm thấy rất NẢN , thấy cái công việc này nó KO PHÙ HỢP với mình. Nhưng nếu người đó vẫn có cái lòng KHAO KHÁT HỌC HỎI thì với cái ĐỘNG LỰC xuất phát từ chính bên trong họ, sẽ luôn luôn tìm thấy những cái tích cực trong công việc hàng ngày.
VÌ SAO TIN VÀO GOVIET?
Trang tin vào nền tảng đa chức năng đa dịch vụ , nền tảng mà khi nó có nhiều dịch vụ này thì nó sẽ trở thành cái phần rất là tất yếu với cuộc sống của người dùng và với mô hình mà họ đang xây dựng họ làm được một việc rất là ý nghĩa , việc rất là đẹp mà công nghệ có thể làm được : đó là kết nối giữa những người có nhu cầu và những người có khả năng cung cấp dịch vụ mà những người có khả năng cung cấp dịch vụ thường là những người có thu nhập trung bình và thấp
công nghệ thì đem lại rất nhiều lợi ích cho nhiều người Nhưng mà thường thì đem lại lợi ích cho nhóm trí thức nhiều nhất .
Hầu hết những cái sáng tạo trong khoa học thì thường là tưởng hưởng những cái người trong giới trí thức và điều đó cũng rất công bằng
Tuy nhiên khi mà thấy có một sản phẩm mà nó lại còn đem đến lợi ích cho rất nhiều người cho cộng đồng thì luôn luôn là các sản phẩm mà Trang cảm thấy rất là gắn bó và rất là mong mỏi là nó sẽ thành công.
sản phẩm Facebook cũng là một sản phẩm như vậy và sản phẩm GoViet cũng là một sản phẩm như vậy.
cũng không ai biết được là sẽ thành công hay là thất bại nhưng mà trong cái ý nghĩa của các sản phẩm thì mình cảm thấy gắn bó với nó và mình cũng mong mỏi là một trong những cái người mà đóng góp cho các sản phẩm nó thành công thì như vậy là đủ mãn nguyện rồi.
///
BIO
1. Tên đầy đủ: Lê Diệp Kiều Trang (Christy Le)
2. Sinh năm: 1980
3. Nơi sinh: TP.HCM
4. Gia thế:
- Bố của Lê Diệp Kiều Trang là ông Lê Văn Trí, Phó Tổng giám đốc Công ty Cao su miền Nam (Casumina)
- Anh trai cô là Lê Trí Thông, từng là Phó tổng giám đốc ngân hàng Đông Á. Hiện nay ông Thông là Phó Chủ tịch PNJ.
- Chồng cô là Sony Vũ (Vũ Xuân Sơn), đồng sáng lập kiêm CEO của công ty Misfit Wearables.
5. Quá trình học tập:
- Khi học lớp 9, Lê Diệp Kiều Trang đã được đặc cách theo học đại học tại chức tiếng Anh của ĐH Nguyễn Tất Thành.
- Đỗ thủ khoa đầu vào và đầu ra của Trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong. Thành thạo tiếng Anh và tiếng Trung từ khi học phổ thông. Đồng thời cũng là thủ khoa tốt nghiệp lớp 12 của trường.
- Tốt nghiệp cấp 3, năm 1998 Kiều Trang nhận học bổng học dự bị đại học 2 năm tại Anh và giành học bổng ĐH Oxford (Anh).
Năm 2008, cô đã có bằng thạc sĩ thủ khoa ngành kinh tế học ở ĐH Oxford (Anh).
- Giành học bổng Legatum của Trường Quản trị Sloan thuộc Học viện Công nghệ Massachusetts (MIT).
Năm 2011, cô tốt nghiệp thủ khoa ngành thạc sĩ quản trị kinh doanh.
6. Quá trình sự nghiệp:
- Sau khi tốt nghiệp thủ khoa thạc sĩ kinh doanh tại ĐH Oxford, Trang có 3 năm làm việc cho HSBC.
- Từng nhận học bổng tiến sỹ nhưng cô đã không theo đuổi và quyết định đầu quân cho Tập đoàn Tài chính Mc Kinsey, văn phòng tại Boston với vị trí chuyên gia tư vấn tài chính.
- Tháng 1.2014, Kiều Trang nghỉ việc tại Mc Kinsey để về phụ trách nhân sự và tài chính cho công ty Misfit Wearables (chuyên về các thiết bị đeo theo dõi sức khỏe) do chồng cô (anh Sony Vũ) và những người khác - trong đó có cựu CEO Apple John Sculley - đồng sáng lập.
- Lê Diệp Kiều Trang là gương mặt thân quen trong giới khởi nghiệp công nghệ Việt Nam và tại thung lũng Silicon khi cùng chồng là Sonny Vũ sáng lập Misfit và sau này bán cho Fossil Group với giá 260 triệu USD vào năm 2015. Cô được giới start up Việt Nam ưu ái đặt cho cái tên "cô gái vàng" với nhiều thành tích đáng nể trong suốt quá trình học tập.
- 3/2018, sau khi cùng chồng rời Fossil Việt Nam, Lê Diệp Kiều Trang đã trở thành giám đốc Facebook Việt Nam. Đầu năm 2019, cô bất ngờ thông báo chia tay mạng xã hội lớn nhất thế giới Facebook sau 6 tháng đảm nhận vị trí.
- Ngày 22-4, Go-Viet bất ngờ thông báo chính thức bổ nhiệm bà Lê Diệp Kiều Trang (Christy Lê) giữ vị trí tổng giám đốc.
"Because the people are crazy enough to think they can change the world, at once to do."
(Bởi vì con người đủ điên khi nghĩ rằng họ có thể thay đổi thế giới, vậy hãy thử thay đổi thế giới một lần xem.)
- CEO Go-Viet Lê Diệp Kiều Trang -
Monday, April 2, 2018
...
loạt bài của Chung Chí Công : chủ nhân của các thương hiệu Cafe Út Lành, Gummy, xôi cuốn Neppy lừng lẫy
📖
Mỗi lần có ai hỏi tui về kinh nghiệm mở quán, tui hay kể họ nghe về con đường Phạm Văn Bạch. Cho những bạn chưa biết, thì đây là nơi tập trung các cửa hàng chuyên bán đồ cũ thu mua lại từ những quán chẳng may dẹp tiệm sớm. Bạn mở quán và muốn tiết kiệm chi phí mua sắm thì cứ chạy ra đây, tất cả mọi thứ cần thiết cho một cửa hàng ăn uống từ thượng vàng đến hạ cám đều có đủ. Tui hay nói với mọi người rằng, mỗi cái bàn, cái ghế, cái tô, cái chén ở con đường này chắc hẳn đều từng ấp ủ một ước mơ của người chủ cũ. Sự hiện diện của chúng ở đây cũng chính là một ước mơ đã tắt đi.
Ở đất Sài Gòn này, thứ dễ nhất cho một bạn trẻ với số vốn ít ỏi khởi sự kinh doanh chính là mở quán (hoặc mở shop). Và thứ khó nhất chính là duy trì cái quán đó tồn tại giữa sóng gió lời lỗ, hùn hạp, cạnh tranh, luật pháp và đôi khi là cả bùa ngải nữa. Thế nên hôm nay tui bắt tay viết loạt bài này, với hy vọng rằng những bạn trẻ đang ấp ủ một cái quán nhỏ của riêng mình sẽ có điều gì đó để đọc nhằm hạn chế tối thiểu những rủi ro xảy ra với đứa con đầu lòng. Toàn bộ nội dung được tổng hợp từ kinh nghiệm cá nhân của vợ chồng tui sau 5 năm kinh doanh cửa hàng ăn uống với 3 thương hiệu khác nhau (Xôi Cuốn Neppy, Gummy Chicken Steak, Út Lành Cà-phê Saigon). Bên cạnh đó còn có những câu chuyện trà dư tửu hậu được kể lại từ những người bạn cũng kinh doanh quán xá như chúng tôi, trong đó có cả thành công và (chủ yếu là) thất bại.
Loạt bài viết này mình sẽ dành cho các bạn:
Mở đầu loạt bài viết này, tui sẽ tập trung vào thứ mà với tui là quan trọng nhất, đó chính là sản phẩm.
📖
BÁN CÁI GÌ?
Như trên tui đã viết, dễ nhất là mở quán và khó nhất là giữ quán. Xu hướng thường thấy với các bạn trẻ khi quyết định mở quán, đó là có một khoản tiền nho nhỏ và muốn sở hữu một cái quán cho riêng mình. Các bạn thường hay quan sát xem thị trường đang chuộng món gì thì sẽ lập thành một danh sách, rồi cuối cùng chốt lại món dễ nhất trong tầm tay của các bạn để làm. Tui đã được nghe những kế hoạch kinh doanh kiểu này từ 5,6 bạn trẻ đến tâm sự với tui về ước mơ mở quán. Người ta bán cà-phê đá xay được quá thì mình sẽ bán cà-phê đá xay. Người ta bán phô-mai que ngon quá thì mình sẽ bán phô-mai que. Người ta bán trà chanh chém gió lời quá thì mình sẽ bán trà chanh chém gió.
Rốt cuộc, các bạn chỉ góp phần làm cho cái thị trường đó phình to hơn chứ không tạo ra một đại dương xanh nào cả. Mà cái gì dễ làm mà ngon ăn thì ắt hẳn sẽ có nhiều người nhảy vào. Sau vài tháng, cung sẽ tự động vượt cầu và những cửa hàng bán cùng một món với những người tiên phong sẽ dần bị thải loại khỏi thị trường do:
Tui không khuyến khích tiêu chí “Rẻ”, vốn được nhiều bạn chọn khi mở quán. Lí do là việc bán rẻ sẽ gây áp lực cho chủ quán khi
Một câu hỏi lớn sẽ hiện ra trong đầu mọi người, đó là làm sao để nghĩ ra những món mới, độc hoặc vừa mới vừa độc. Với kinh nghiệm của bản thân tui, dưới đây là một số cách để tạo ra chúng:
Sau khi đã có được 1 ý tưởng về sản phẩm, việc tiếp theo cần làm là nghiên cứu và phát triển nó thành hình. Phần dưới đây tui sẽ kể 2 câu chuyện 1 ngắn 1 dài, 1 của anh bạn và 1 của chính bản thân tui. Cả 2 đều cùng xoay quanh chủ đề này, mà mỗi lần nhớ lại tui luôn cảm thấy tiếc nuối theo kiểu “Giá như mà lúc đó mình làm như vầy…thì có lẽ mọi chuyện đã…”.
📖
THẤT BẠI ĐẦU TIÊN
Câu chuyện đầu tiên được kể lại từ một ông anh là chủ quán nước nhỏ ở Q.1. Hôm đó vợ chồng tui vô tình gặp anh đi giao bánh cho quán ở trước tòa nhà công ty tui. Lâu ngày không gặp nên 3 anh em đứng tám đủ thứ chuyện trên trời dưới đất về quán xá, khách khứa, bánh trái các kiểu. Xong anh kể chuyện có 1 đứa bạn đang dư một khoản tiền lớn cũng muốn mở quán nước như anh. Trong đầu của bạn anh lúc đó hình dung khi mở quán sẽ có một nơi đi đi về về, tiếp đãi bạn bè và cuối ngày chỉ việc đếm tiền do nhân viên kết ca. Bạn anh định thuê anh lên công thức cho quán, hoặc sẽ trả tiền để mua công thức nước của anh. Anh từ chối thẳng một nước, vì bạn ảo tưởng rằng tiền có thể sinh ra tiền mà không cần phải đổ mồ hôi cho việc học hỏi, nghiên cứu hay phát triển sản phẩm. Đó cũng là bài học to bự mà tụi tui đã phải đánh đổi rất nhiều thứ để có được khi xây dựng Neppy.
Khi ý tưởng về xôi cuốn được hình thành, nhóm 3 người tụi tui đều không có bất cứ kiến thức nào về nấu xôi, và kinh nghiệm về vận hành quán xá là con số không. Tụi tui đã xác định từ đầu là phải có ít nhất một người biết làm bếp, và đúng lúc đó thì tụi tui gặp Bi, một người bạn cũ của Vũ. Bi nấu ăn từ nhỏ tại gia, học chủ yếu từ bà ngoại và có biết chút chút về xôi. Ngay ngày hôm sau, 4 anh em đã lao vào hì hục nấu nướng, thử nghiệm đồ ăn, nước sốt, đồ chua các kiểu. Sau cả tháng ròng rã tụ tập nấu và bỏ không biết bao nhiêu nồi, cuối cùng tụi tui cũng cho ra được một thực đơn tương đối hoàn chỉnh. Mọi chuyện liên quan tới sản phẩm tưởng sẽ tốt đẹp, nhưng không ngờ đó là sự tĩnh lặng trước hàng loạt cơn bão đổ xuống tiệm xôi nhỏ của tụi tui từ ngày khai trương cửa hàng ở Quang Trung cho đến tận khi dẹp tiệm ở mặt bằng Lê Văn Sỹ.
Sự cố đầu tiên là xôi thường xuyên bị sống nửa nồi, hoặc quá khô, hoặc quá nhão. Sự khác biệt của nấu một nồi xôi nhỏ trong quá trình thử nghiệm và một nồi xôi lớn để bán hàng ngày làm 4 đứa tụi tui vô cùng lúng túng. Tiếp theo đó là thực phẩm bảo quản không tốt, hoặc những món vừa làm xong hơn 1 tiếng sau đã bị chua do thời tiết quá nóng và tụi tui buộc lòng phải đổ bỏ. Thiệt hại từ những lần như vậy cộng lại là vô cùng lớn, và nó bắt đầu bào mòn khoản tiền lời của cửa tiệm. Cùng với đó là hình thức gói cuốn xôi bằng giấy bạc học hỏi từ cách gói Burrito cũng có nhiều bất cập như:
Viết 2 câu chuyện này ra, tựu chung là để dặn dò với các bạn một chuyện cốt tử khi quyết định mở quán, đó chính là người chủ phải là người hiểu rõ về sản phẩm nhất, chứ không phải là người đầu bếp hay chuyên viên pha chế được thuê. Sẽ có 2 trường hợp xảy ra:
Tựu chung lại, người chủ phải là người hiểu rõ về sản phẩm nhất, chứ không phải là người đầu bếp hay chuyên viên pha chế được thuê" . Vì người ta có thể bắt chước công thức và hình thức, nhưng họ không thể bắt chước được cái đầu.
📖
PHÁC HỌA CHÂN DUNG KHÁCH HÀNG MỤC TIÊU
Thông thường, chúng ta có xu hướng bắt đầu tìm kiếm mặt bằng kinh doanh ngay sau khi xác định được mình sẽ mang món ăn, thức uống gì đến với thế giới này. Tuy nhiên, có một câu hỏi trung gian nằm giữa bán món gì và bán ở đâu, đó chính là “Bán cho ai?”, vì chỉ khi xác định được khách hàng mục tiêu của bạn là ai thì tự khắc bạn sẽ khoanh vùng được vị trí cửa hang mình nằm ở đâu trong thành phố.
Sau khi đã lên được ý tưởng kinh doanh và bắt tay vào nghiên cứu sản phẩm, sẽ có 3 trường hợp xảy ra:
Trường hợp 1: Bạn là một người hâm mộ cuồng nhiệt tất cả sản phẩm do mình tạo ra
Nói cho đơn giản là nếu ai đó bán sản phẩm này thì bạn sẽ là thực khách quen mặt tại cửa hàng đó bất kể ngày mưa hay nắng. Và đứa trẻ thèm ăn trong bạn sẽ luôn nảy sinh những cơn ghiền bất chợt khi đang ngồi trong văn phòng và chỉ muốn chạy ngay đến đó để mua về ăn. Trong tình huống này thì việc xác định khách hang mục tiêu khá là dễ dàng, vì bạn chính là một trong những người sẵn sàng bỏ tiền ra để mua sản phẩm đó. Hãy tự tưởng tượng nếu mình là một thực khách thì mình thích mặt bằng cửa hàng đó sẽ nằm ở đâu là tiện cho mình nhất, để mỗi khi mình thèm là có thể dễ dàng mua được.
Tui học được điều này sau khi mở cửa hàng Neppy đầu tiên ở Quang Trung, Gò Vấp. Tui thật sự ghiền mấy món xôi cuốn của cửa hàng, và việc tui tăng hơn 10kg trong quá trình nghiên cứu sản phẩm đã cho thấy điều đó. Khi chọn mặt bằng, mặc dù có nghĩ đến khách hàng mục tiêu sẽ là người đi làm trẻ tuổi có xu hướng chọn những món ăn mới lạ và sạch sẽ với giá cả phù hợp, tuy nhiên lí do lớn nhất để chúng tôi chọn mặt bằng đó là vì nó gần nhà của 2 trong 3 người sáng lập, và gần luôn cả nhà của bạn bếp trưởng. Chúng tôi đã đặt mục tiêu tiện đường đi lại để dễ quản lý tiệm xôi lên hàng đầu, mà xem nhẹ nhu cầu thực sự của các khách hàng mục tiêu.
Kết quả là sau 6 tháng đầu bán với doanh số vượt ngoài mong đợi, mọi thứ bắt đầu trượt khỏi tầm kiểm soát của chúng tôi. Lượng khách đến trong 6 tháng đầu đa phần là vì tò mò về sản phẩm và kiểu marketing kỳ lạ mà tui áp dụng cho cửa hàng (sẽ đề cập trong phần marketing), nhưng họ đến từ khắp nơi trong thành phố và đa số là ghé ăn một lần cho biết.Chúng tôi cũng có một lượng khách quen, nhưng từng đó là không đủ để nuôi sống cửa hàng. Trong khi đó thì những khách hàng mục tiêu mà chúng tôi nhắm tới khi xây dựng mô hình lại có tần suất ghé lại không cao, vì:
Cuối cùng, Neppy đã phải chuyển cửa hàng đi khỏi Quang Trung, mà một trong những nguyên nhân chính là liên quan đến doanh số bán ngày càng thấp trong khi chi phí giá vốn hàng bán lại ngày càng cao do không có người quản lý bếp (đọc ở hồi 2).
Do đó, bài học rút ra là nếu bạn cũng ghiền sản phẩm do chính mình tạo ra, hãy chiêm nghiệm lại những nhu cầu của chính mình nếu mình là một thực khách. Sau đó hãy hỏi thêm một vài người bạn thân mà bạn tin (chứ không phải nghĩ) là có cùng khẩu vị với bạn, để xem họ có cùng quan điểm với bạn hay không. Cuối cùng hãy tổng hợp tất cả lại để vẽ nên chân dung khách hang mục tiêu của mình, để trả lời những câu hỏi sau đây:
Trường hợp 2: Bạn không phải người hâm mộ toàn bộ sản phẩm mình tạo ra, nhưng lại mang một niềm tin sắt đá rằng các sản phẩm đó sẽ tạo ra những người hâm mộ cuồng nhiệt nó.
Tại sao lại có trường hợp này, vì chẳng lẽ lại có người chủ không thích món ăn/thức uống do mình tạo ra. Chính xác là có, và nó xảy ra với quán Gummy của vợ chồng tui. Vợ tui, người trực tiếp tạo ra sản phẩm, là một người ghiền các món cá chứ không phải món gà. Tuy nhiên vợ tui rất tự tin vào khả năng nêm nếm và sáng tạo của mình, do đó khi cho ra đời một món mới thì có thể đó không phải là mùi vị vợ tui thích nhất, nhưng là mùi vị mà vợ tui tin rằng sẽ có người ghiền nó. Thêm một lí do nữa là món ăn của Gummy là hoàn toàn mới ở Sài Gòn, do đó khi mở quán đầu tiên ở Lê Văn Sỹ chúng tôi hoàn toàn để nó tự do và không xác định sản phẩm này thực sự dành riêng cho bất cứ đối tượng nào.
Suốt 17 tháng sau đó, Gummy ở Lê Văn Sỹ kinh doanh chỉ ở mức độ cầm chừng và có những giai đoạn tưởng như tụi tui đã bỏ cuộc. Lí do chính là quán nằm trong hẻm sâu, khá khó tìm và không nằm trên một trục đường chính để dẫn đến những địa điểm đi chơi sau khi ăn xong. Khách hàng của Gummy cũng đến từ khắp nơi trong thành phố, nhưng mỗi lần thèm là phải chạy một quãng đường xa để đến được quán. Sau một lần mất xe máy của khách, tụi tui bắt đầu ngồi lại để định hình khách hàng mục tiêu của mình để chuyển tiệm về nơi khác. Đó sẽ là những người:
Một nguyên nhân nữa dẫn tới việc Gummy Lê Văn Sỹ chật vật trong thời gian đó là quán hoàn toàn không thu hút được khách ăn trưa, vốn đa số là dân văn phòng. Khi mới khai trương Gummy có cả giờ trưa nhưng về sau bỏ hẳn vì tốn chi phí nhân viên, máy lạnh nhưng hầu như không có khách đến để bù lại khoản phí đó. Khi trò chuyện với các khách quen, đa phần đều muốn ăn trưa ở quán nhưng ngại đường xa ong bướm và cả cái nắng chan chan của Sài Gòn nên đành bỏ cuộc. Bài học này đã giúp cung cấp thêm một thông tin nữa về khách hàng mục tiêu của Gummy, đó là dân văn phòng chỉ đến với mình vào giờ trưa khi quán mình nằm ngay trong khu vực văn phòng làm việc của họ. Với tất cả những dữ liệu đó, tụi tui quyết định chuyển quán về trung tâm Q.1 để đi tiếp cuộc hành trình của mình.
Bài học rút ra từ câu chuyện này, đó chính là nếu sản phẩm của bạn hoàn toàn mới (tức là hoàn toàn không biết được ai trong cuộc đời này sẽ yêu thích nó), thì có 2 cách sau để hạn chế tối đa khả năng chọn sai khách hang mục tiêu dẫn đến chọn sai vị trí mặt bằng, đó là:
📖
TÌM KIẾM MẶT BẰNG ƯNG Ý
Trong 3 kỳ trước, Công đã chia sẻ về cách để trả lời cho 3 câu hỏi là bán cái gì, nghiên cứu phát triển sản phẩm ra sao và ai sẽ là người mua sản phẩm của bạn. Sau gần nửa năm bận rộn công việc cá nhân nên giờ mới viết tiếp kỳ 4 để trả lời một câu hỏi vô cùng nhức nhối của hầu hết những chủ quán nhỏ, đó là “Bán ở đâu?”. Hồi đó tui có đọc một cuốn sách của anh Lý Quý Trung nói về mô hình Phở 24, trong đó có đoạn nhấn mạnh “mặt bằng” sẽ quyết định sự sống còn của một mô hình kinh doanh ăn uống chứ không phải sản phẩm, chất lượng dịch vụ hay hình ảnh thương hiệu. Sau nhiều năm lận đận làm Neppy Quang Trung, Neppy Lê Văn Sỹ, Gummy Lê Văn Sỹ, Gummy Nguyễn Trung Trực, Gummy Pasteurvà quan sát những cửa hàng ăn uống nhỏ mọc lên rồi chết đi, tui đồng ý hết hai tay hai chân ý kiến đó của ảnh.
Như tui đã viết trong kỳ trước, bạn cần biết rõ mình bán món gì và bán cho ai trước khi lựa chọn mặt bằng kinh doanh. Nếu làm ngược lại, tức là tìm được mặt bằng quá xá ưng ý trước cả khi trả lời được 2 câu hỏi kia, rất có thể bạn sẽ đối mặt với việc thay đổi ý tưởng kinh doanh để phù hợp với hiện trạng mặt bằng. Nếu ý tưởng sơ khai của tui là “một quán cà-phê của thập niên 90” mà mặt bằng tui tìm được lại là một căn nhà mới xây năm 2015 nhưng địa thế cực kỳ tốt (gần khu văn phòng, ngay trung tâm, giá tốt, chủ nhà tốt), liệu tôi có dám giữ ý tưởng đó bằng cách bỏ thêm tiền để biến căn nhà mới thành một ngôi nhà xưa cũ (mà với khách tinh ý thì thời gian là thứ không thể làm giả được). Đồng thời, việc tìm kiếm một ý tưởng mới phù hợp với mặt bằng ưng ý đó trong điều kiện áp lực phải đặt cọc với chủ nhà để giữ chỗ rất có thể sẽ dẫn bạn đến một lựa chọn sai ngay từ bước khởi đầu.
Do đó, để hạn chế tối đa những rủi ro có thể xảy ra, hãy kiên nhẫn với các ý tưởng của mình và chờ đợi một mặt bằng thật sự phù hợp. Hãy đặt niềm tin mạnh mẽ vào luật hấp dẫn, hãy không ngừng nghĩ về mô hình kinh doanh của bạn khi chạy xe trên đường, hãy dành thời gian quan sát những quán có cùng đối tượng khách hàng với bạn, hãy cố gắng ghi nhớ những vị trí mà bạn cảm thấy phù hợp với ý tưởng của mình. Cả 3 mặt bằng kinh doanh hiện tại của tui đều bước ra ánh sáng khi tôi áp dụng những suy nghĩ ấy.
Đầu tiên tui sẽ nói về quán Gummy ở lầu 3 chung cư 01 Nguyễn Trung Trực. Lúc đó là vào khoảng tháng 07 năm 2014 và Gummy vừa trải qua một giai đoạn khó khăn khi xe khách đậu trước quán bị cướp (chính xác là bị cướp chứ không phải mất cấp), hàng xóm phàn nàn về việc khách đậu xe trong hẻm gây kẹt đường (mặc dù là hẻm xe tải và chưa bao giờ kẹt đường) dẫn đến việc phường không cho phép đăng ký lập bãi giữ xe trước quán. Thế là vợ chồng tui quyết định đã đến lúc chuyển quán về nơi ở mới với các tiêu chí như sau:
Chỉ với hai tiêu chí đó, tui đã ghim nó trong đầu và chạy khắp hết các chung cư ở Q.1 để tìm mặt bằng. Nhờ vậy mà giá thuê nhà chung cư ở khu trung tâm tui thuộc nằm lòng, và phát hiện ra nhiều quán cà-phê thuê mặt bằng cực rẻ nhưng lợi dụng vị trí trung tâm để đặt giá nước cực kỳ vô lý (60-80K/ly, ngang với quán mặt tiền đường). Nhưng suốt gần tháng trời đi kiếm tui vẫn chưa tìm ra một căn nhà nào ưng ý, cho đến một ngày kia trong lúc đang đi lang thang ngang chung cư 01 Nguyễn Trung Trực thì nhìn thấy bảng cho thuê nhà trong chung cư. Lúc đó chung cư này hoàn toàn không có quán nào kinh doanh mà chỉ có 2 gia đình bán bún và cơm ngay cửa ra vào. Tui liền hỏi những người buôn bán bên dưới xem căn nhà đó còn cho thuê không, thì tất cả đều bảo “Đã cho thuê rồi!”. Tui chán nản bỏ đi nhưng được chừng chục bước thì có 1 tiếng nói trong lòng kêu tui thử gọi hỏi xem sao, vì biết đâu những người bên dưới không thật lòng. Thế là tức tốc quay lại bấm số chủ nhà và biết được căn nhà chưa cho thuê. Tui lập tức đặt cuộc hẹn để lên xem nhà, và ngay khi mở cửa bước vào nhìn ra ban công hướng về phía Saigon Centre, tui đã biết chắc rằng đây nhất định phải là nhà mới của Gummy. Đó cũng là lúc tui tự rút ra cho mình tiêu chí thứ 3 để tìm kiếm những mặt bằng sau này, đó là cái cảm giác “nơi đó phải thuộc về mình”.
Sau khoảng hơn 1 năm kinh doanh ở địa chỉ mới, lượng khách ghé quán ngày càng đông khiến tụi tui bắt buộc phải tìm thêm một mặt bằng nữa để khách không phải rơi vào tình cảnh đứng chờ ngoài cửa hoặc lên tới quán thì không còn đồ ăn. Tui áp dụng đúng 3 tiêu chí trên để tìm mặt bằng, và Gummy thứ hai ở chung cư 95 Pasteur đã hiện ra như thế. Địa điểm này đặc biệt đúng với tiêu chí thứ 3, cảm giác “thuộc về”, vì căn hộ này cũng chính là studio cũ của một người bạn mà tụi tui cực kỳ yêu thích. Với mặt bằng thứ hai này, tui còn học được thêm một bài học nữa, đó là khi đã có “duyên” thì phải nỗ lực hết sức để tạo ra “nợ”. Ban đầu người chủ của mặt bằng 95 Pasteur không cho chúng tôi thuê vì lí do cô không thích kinh doanh quán ăn trong nhà. Tui đã kiên trì đu bám cô suốt cả tháng trời với lời dặn đại ý là “chừng nào không cho ai thuê được thì cô nhớ tới tụi con là OK”. Thế là cuối cùng cô cũng gọi cho tụi tui, đồng ý cho thuê nhà với điều kiện không được đập phá tác động gì nhiều vào cấu trúc nhà. Tui gật đầu cái rụp vì căn nhà hiện tại với tụi tui đã quá đẹp rồi.
Cuối cùng là câu chuyện tìm nhà cho Út Lành, cái quán cà-phê tụi tui đã ấp ủ trước khi tìm được mặt bằng gần cả năm trời. Vị trí đầu tiên được chọn là trong một căn hẻm nhỏ trên đường Pasteur (nơi quay một MV của Sơn Tùng MTP ^^) với vô số căn nhà đúng chuẩn Sài Gòn xưa. Mặt bằng này đáp ứng hết các tiêu chí của tụi tui như có bề ngang rất rộng (gần 10 mét), nằm ở khu trung tâm (Pasteur giao Lê Lợi), có tuổi thọ lâu đời (căn nhà xây gần 50 năm), duy chỉ có một điều khiến tụi tui phải suy nghĩ nhiều đó là người thuê trước cũng kinh doanh cà-phê nhưng không thành công. Thế là tui phải dành thêm thời gian để tìm hiểu lí do vì sao quán đó phải đóng cửa, và tui phát hiện ra họ không có nguồn khách ghé quán vào buổi tối vì hai lí do: quán không có chỗ để xe và hẻm cực kỳ vắng sau giờ tan ca. Mà quán cà-phê không kinh doanh vào buổi tối thì coi như cầm chắc khả năng thua cuộc. Bài học thứ 4 về việc tìm mặt bằng được rút ra ở đây là cho dù có hang triệu lí do tốt để quyết định nhưng chỉ cần 1 lí do không tốt khiến bạn đau đầu tìm câu trả lời thì hãy cân nhắc khi quyết định thuê, vì rất có thể cái lí do duy nhất đó sẽ giết chết quán của bạn ngay trong năm buôn bán đầu tiên.
Sau khi từ bỏ căn nhà ở Pasteur, tui tiếp tục dành thời gian để nghĩ về một “ngôi nhà Sài Gòn của thập niên 80-90” mỗi khi chạy xe trên đường. Lúc đó, tui bất chợt nhớ về một căn nhà trong hẻm Phạm Ngũ Lão mà tui vô tình chạy ngang cách thời điểm đó hơn 1 năm. Đó là một căn nhà đúng như hình dung của tui cho Út Lành, nhưng lúc đó người chủ đã rao bán nó và nhất quyết không chịu cho thuê. Thế là tui bèn thử thời vận quay lại căn nhà đó xem sao vì biết đâu sau một năm chưa bán được người chủ đã đổi ý, và số phận đã mỉm cười với tui theo một cách hoàn toàn khác. Chủ nhà cũ đã bán được nhà, nhưng chủ nhà mới không ở đó mà quyết định cho thuê. Khi tui đến thì chị chủ nhà mới cũng vừa treo bảng cho thuê sau một thời gian nhờ cò mai mối nhưng đều thất bại. Tốc độ ra quyết định thuê nhà cho Út Lành đến trong tích tắc vì đêm hôm trước hẹn chị xem nhà thì trưa hôm sau tụi tui đã đặt cọc thuê, vì tui biết nếu không thuê căn nhà này thì sẽ chẳng có căn nhà nào phù hợp hơn để làm cái quán nước “dành tặng thời thơ ấu của tất cả chúng ta” nữa cả. Quan sát và ghi nhớ những mặt bằng “nhìn phát yêu ngay” kể cả khi bạn chưa có ý định kinh doanh chính là bài học thứ 5 tui muốn chia sẻ, vì biết đâu một lúc nào đó của vài năm về sau, mặt bằng đó sẽ từ chối tất cả những lời mời gọi hấp dẫn khác để đợi chờ một mình bạn đến mà thôi.
Cuối cùng, cho bà con dễ nhớ, 5 bài học tui viết dông dài ở trên có thể gói lại trong 5 dòng sau đây
Trong kỳ tiếp theo, tui sẽ chia sẻ kinh nghiệm về thiết kế không gian & trải nghiệm cho quán, thứ sẽ tạo nên “xạ” để quán bạn “tự nhiên hương”.
📖
THIẾT KẾ TRẢI NGHIỆM
Sau khi đã tìm được mặt bằng phù hợp với ý tưởng kinh doanh và khách hàng mục tiêu, công việc tiếp theo cần làm ngay đó chính là thiết kế và thi công quán. Vì đối tượng loạt bài viết này của mình hướng đến là các bạn trẻ có một số vốn nhỏ trong tay và đang có ý định mở quán đầu tiên trong đời buôn bán, nên bài viết lần này về chủ đề thiết kế mình cũng sẽ cố gắng giúp các bạn giải quyết các vấn đề:
Đầu tiên, như mình đã viết ở kỳ 1, vì các bạn chủ quán trẻ có rất ít tiền nên thứ quan trọng nhất các bạn cần đầu tư nhiều tâm sức nhất chính là ý tưởng cho món ăn, thức uống mà các bạn sẽ kinh doanh. Điều đó sẽ giúp tạo nên sự khác biệt cho tiệm ăn uống nhỏ của bạn ngay từ khi mới chào đời, tiết kiệm rất nhiều ngân sách tiếp thị quảng cáo và tránh rơi vào cuộc đua giảm giá khuyến mãi với các chuỗi quán lớn (mà chắc chắn các bạn là người thua cuộc). Chính vì ý tưởng là sự khác biệt, nên việc thiết kế quán phải cố gắng làm sao truyền tải được ý tưởng đó đến với khách hàng để họ yêu nó ngay từ cái nhìn đầu tiên.
Mình xin lấy ví dụ cách mình đã làm khi thiết kế Út Lành. Ý tưởng của quán ra đời từ hơn cả năm trước khi vợ mình tâm sự về một quán cà-phê mà tất cả chúng ta sẽ mỉm cười khi ghé lại vì những kỷ niệm của một thời đã xa. Mặt bằng tụi mình tìm được là một căn nhà hơn 100 năm tuổi nằm giữa lòng khu phố Tây, chính vì vậy mọi phong cách thiết kế hoài cổ đều phù hợp với ngôi nhà đậm chất Sài Gòn này: đó có thể là một Sài Gòn Hòn Ngọc Viễn Đông của những năm 1930, là một Sài Gòn phồn hoa thanh lịch của những năm 1960, là một Sài Gòn réo rắt tình ca của Trịnh những năm 70-80, hoặc là một Sài Gòn đáng yêu đầy nỗi nhớ niềm thương một thời thơ ấu của những năm 1990. Chúng mình cùng nhận ra rằng khoảng thời gian tuyệt vời nhất đủ khiến mỗi người rưng rưng khi nhớ lại chính là cuối thập niên 80 và đầu những năm 90. Nơi đó không chỉ có thời thơ ấu mà còn có trò chơi điện tử, có đá me kem chuối, còn Làn Sóng Xanh và MTV thì phát đều đặn trên đài mỗi tối, Thế là mình quyết định chọn phong cách thập niên 80-90 để thổi hồn cho ngôi nhà này, và công việc tiếp theo là làm thế nào cho quán thật đẹp theo đúng kiểu của thời đại ấy và quan trọng hơn cả là phải đúng gout thẩm mỹ của tụi mình.
Mình bắt đầu bước vào công cuộc nghiên cứu phong cách kiến trúc của Sài Gòn vào khoảng thời gian này. Toàn bộ hình ảnh tư liệu về bảng hiệu nhà hàng quán ăn, bảng hiệu quảng cáo, trang trí nội thất, sắp xếp đồ đạc trong nhà…được tổng hợp lại vào một thư mục trên máy tính. Sau đó mình tiếp tục chọn ra những màu sơn, kiểu chữ và cách bày trí khiến mình cảm thấy “À, đây đúng là tuổi thơ của tui nè!”. Bước tiếp theo là đi săn đồ gỗ và đồ trang trí ở khắp các hang cùng ngõ hẻm của Sài Gòn sao cho đúng với khoảng thời gian đó. Ví dụ như ở thập niên 90 thì đã không còn tivi thùng đen trắng và máy hát băng cối mà thay vào đó là tivi màu Sony và máy cassette Sony hai hộc, chính vì vậy nếu nhắm mắt mua đại một cái máy hát Akai đặt lên tủ búp-phê là coi như hổng có hợp thời. Từng cái rổ, cái nồi, khung hình, cây quạt, đèn treo, đồng hồ…đều được cân nhắc kỹ nhằm đảm bảo không có món mào bị chênh tuổi so với mọi thứ còn lại trong quán. Tất cả đều hướng đến việc sao cho khi khách ghé thăm nhìn vào một phát là họ có thể nhận ra được ký ức của họ vẫn còn đang ở đó đợi họ trở về.
Tuy nhiên, hình thức đẹp sẽ không có ý nghĩa gì nếu thiết kế không đảm bảo về công năng sử dụng. Nói cho dễ hiểu thì nếu thiết kế bàn quá cao còn ghế quá thấp thì sẽ gây khó chịu và bất tiện cho khách. Khi thiết kế Út Lành, ngoài những vấn đề liên quan đến kích cỡ (kiểu như chiều cao ghế phải từ 42-45cm, chiều cao bàn phải từ 78-80 cm, mặt bàn tối thiểu là 60x60, còn lối đi phải đảm bảo bằng hoặc lớn hơn 80cm càng tốt) thì vấn đề làm sao để công năng truyền tải được ý tưởng cũng là một điều các bạn cần chú ý. Út Lành không phải là quán cà-phê đầu tiên ở Sài Gòn chọn phong cách hoài cổ, vậy thì làm sao để thiết kế của nó tạo nên sự khác biệt giữa vô số quán cùng thuê mặt bằng là một ngôi nhà cổ và cùng dùng các đồ gỗ xưa để trang trí? Lúc đó mình nghĩ đến việc thiết kế công năng cho quán tương tự như công năng của một ngôi nhà Sài Gòn xưa. Thế là mình tự viết nên một câu chuyện nền cho riêng Út Lành với tưởng tượng rằng có một gia đình đang thực sự sống trong ngôi nhà đó.
Người cha sẽ làm nghề thầy giáo, người mẹ có một quầy giải khát ngay trong nhà bán cho bà con trong xóm còn cô con gái nhỏ đi học về sẽ phụ giúp mẹ bưng nước. Khi nghĩ về 3 thành viên trong nhà này tự khắc mình sẽ sắp xếp được không gian sao cho đáp ứng được nhu cầu của cả 3 người:
Vấn đề cuối cùng, chính là làm sao để thiết kế hướng đến việc thi công tiết kiệm. Những phần việc nặng nhọc và đòi hỏi phải có nghề như giải phóng mặt bằng, làm đường ống nước, đi đường dây điện…thì mình khuyến khích các bạn tìm một nhà thầu tốt để thực hiện. Bạn có thể tìm họ thông qua người thân, bạn bè, ba mẹ hoặc hàng xóm…và hãy cố gắng có từ 3 lựa chọn trở lên trước khi quyết định. Người báo giá cao nhất không hẳn sẽ là người thi công tốt nhất và ngược lại, do đó hãy dung luôn cảm giác của bạn khi quyết định đồng hành cùng họ. Phần chi phí này gần như là bắt buộc phải đầu tư, còn một phần chi phí khác mà bạn có thể tiết kiệm đó chính là tự tay trang trí cho cửa tiệm. Những công việc như sơn tường, bắt vít, treo tranh, đóng kệ…hoàn toàn nằm trong tầm tay của bạn nếu thật sự chịu khó và quyết tâm tìm hiểu.
Hãy dành thời gian để tìm những món đồ trang trí cũ bị người ta vất đi trong những vựa đồ gỗ xưa, hãy đội nắng dầm mưa đi xa một chút đến Q.12, Q.8 để lượm được những chiếc bàn chiếc ghế với giá rất hời, và hãy không ngừng học cách đọc giá trị của một món hàng để tránh mua lầm đồ cũ với giá đồ mới. Ví dụ như cùng một chiếc ghế chân sắt mặt gỗ thì một cửa hàng đồ xưa trên đường Pasteur bán đến 800K, chạy ra đến khu Bùi Thị Xuân (Tân Bình) thì giá tầm 200K còn lặn lội xuống Q.8 thì chỉ còn tầm 100K. Mỗi quán cần ít nhất 20 chiếc ghế thì bạn đã tiết kiệm được tận 1 triệu 8 (trừ chi phí vận chuyển từ Q.8 vào Q.1 tầm 200K).
Còn nếu bạn không chọn phong cách xưa cho quán thì có thể lên chotot.vn để săn đồ nội thất mới đã qua sử dụng. Đó có thể là bàn ghế mới tinh cực kỳ phong cách từ một quán vừa phải dẹp tiệm, hoặc cũng có thể là hàng thanh lý do mắc lỗi của những trại mộc xuất khẩu ra nước ngoài. Hãy kiên trì nhưng đồng thời cũng tự cho mình một mốc thời gian nhất định cho việc tìm kiếm, vì nếu quá sa đà vào cuộc săn tìm thì không biết đến bao giờ cửa hàng của bạn mới chính thức được khai trương.
Một vấn đề lớn mà rất nhiều bạn từng hỏi mình chính là có nên thuê một người thiết kế cho quán hay không? Câu trả lời của mình luôn là có và không. “Có” nếu bạn không thật sự tự tin vào khả năng bố trí không gian, phối màu và trang trí của mình, và “Không” nếu bạn có thể làm chủ được những kỹ năng đó nhờ nhiều năm tự tìm tòi nghiên cứu. Tuy nhiên, dù thuê hay không thì điều quan trọng nhất với mình đó chính là người chủ cần phải có “gout thẩm mỹ” và hiểu rõ về ý tưởng cũng như phong cách thiết kế mình sẽ định hình cho quán. Cái gout thẩm mỹ này không phải là thứ ngày một ngày hai từ trên trời rơi xuống, mà bạn phải dành thời gian để nắm bắt và cải thiện nó từng ngày. Hãy tạo một tài khoản trên Pinterest, hãy follow những account kiến trúc sư trên Instagram, hãy tìm đọc những tạp chí đang tạo nên trào lưu trong giới trẻ (như Kinfolk chẳng hạn), hãy chăm chỉ vào mục interior design của Behance, hãy google và note lại những blog viết về thiết kế nhà hàng quán ăn. Mọi thứ để nâng cấp “gout thẩm mỹ” đều có trên internet, gọn gàng, ngăn nắp và hoàn toàn miễn phí. Điều quan trọng là bạn có đủ dũng cảm để tự nhận rằng “mình chẳng có gout gì cả”, để tự biết rằng những cái mình thích là một mớ hổ lốn tùm lum phong cách, và để tự học được một điều cơ bản rất tàn nhẫn của cuộc đời này rằng “Ở hiền sẽ gặp lành (nếu đẹp!)”.
Trong kỳ tiếp theo, mình sẽ tâm sự về cách thức tiếp thị và truyền thông cho quán với ngân sách cực kỳ hạn hẹp.
📖
SANG NHƯỢNG QUÁN
Với những người đang có ý định startup trong mảng quán ăn vừa và nhỏ , đây rõ ràng sang nhượng là một cơ hội tốt. Thay vì phải gây dựng từ đầu, họ sẽ được thừa hưởng gần như toàn bộ cơ sở vật chất từ chủ cũ, không mất thời gian định hình phong cách, sắp xếp đồ đạc, nội thất,…và chắc chắn chi phí sang nhượng lại cũng sẽ thấp hơn đầu tư mới. Chưa kể, nếu may mắn, có thể tận dụng được nguồn khách quen trước đó.
Tuy nhiên, để sang nhượng hiệu quả như lý thuyết trên lại không hề đơn giản. Trong thực tế, đã có những trường hợp phải mua lại với giá mức giá "hớ" hay bị "lừa" vì cứ nghĩ quán làm ăn tốt mà không biết chủ cũ đã nhờ người thân, người quen giả vờ làm khách.
Theo kinh nghiệm của những người đã từng sang nhượng quán cà phê, có một số điểm cần cần chú ý sau:
🎯- Thứ nhất: Khi muốn sang nhượng, người chủ sẽ có trăm vàn lý do: mới xin được việc nhà nước, sắp đi nước ngoài, chửa đẻ, …Tuy nhiên đa phần đều xuất phát từ nguyên nhân: Quán ế không có khách mới phải sang nhượng. Nếu quán vẫn kinh doanh ổn định, doanh thu tốt, thì không ai dại gì sang nhượng. Nhân viên đâu, người nhà đâu, bạn bè đâu? Sao miếng ngon thế lại để phần người ngoài?
🎯- Thứ hai: Đã sang nhượng tức là đến bước đường cùng, không có khả năng tiếp tục đóng tiền nhà, nhưng nhiều chủ cửa hàng lại hét giá trên trời, vì sao? Để may mắn gặp "gà" họ sẽ gỡ lại số tiền thua lỗ của những tháng kinh doanh trước đó. Hét giá là việc của họ, còn việc trả giá là của người mua. Lúc này người mua phải tỉnh táo, không cần nhìn số tiền họ hét, mà phải đến thực tế nhìn đồ đạc của quán, liệt kê cụ thể chi tiết và định giá theo giá thanh lý, chứ không phải lấy nhượng mà giá đồ cũ còn đắt hơn cả mua mới.
Ví dụ đã từng có quán bán đồ bikini tại Hà Nội, đăng sang nhượng lên mạng giá 150 triệu cả đồ, 70 triệu không đồ. Cuối cùng phải để lại cho chủ mới với giá 15triệu, vì đã hết tiền nhà và ngậm ngùi ra đi.
🎯- Thứ ba: Khi có ý định lấy nhượng lại 1 quán nào đó, đừng tiếc thời gian đến thăm dò địa bàn. Hãy đến trực tiếp quán xem tình hình họ buôn bán thế nào, lượng khách ra sao. Sau đó lân la ra hàng nước gần đấy (thông tấn xã vỉa hè) hỏi dò xem chủ nhà này là người như thế nào, quán này đã nhiều đời chủ thuê chưa, chủ thuê này làm ăn ở đây lâu chưa, quán có khách không,...
🎯- Thứ tư: Chú ý thủ tục sang nhượng. Các chủ mới thường rất "máu" nhưng trong mọi trường hợp, bao giờ thương thảo rõ ràng điều khoản, 2 bên chốt phương án cuối cùng thì mới đặt cọc; bao giờ gặp nói chuyện được với chủ nhà mới trả đủ tiền. Ngoài ra, các chủ nhà sẽ tìm cách tăng giá nếu nhận thấy bạn kinh doanh có lãi. Vậy nên sau khi sang lại quán cà phê, nên làm hợp đồng rõ ràng. Lưu ý trong hợp đồng thuê nên ràng buộc không tăng giá trong thời hạn thuê. Trường hợp bất khả kháng tăng giá thì chỉ tăng tối đa 5-10%
🎯- Thứ năm: Chuẩn bị đường rút lui. Khi kinh doanh, không ai muốn mình là người thua cuộc. Tuy nhiên, do nhiều lí do, có thể bạn sẽ phải tiếp tục sang lại quán cho người khác. Hãy lên kế hoạch để bản thân không bị lỗ quá nhiều và chuẩn bị sẵn tâm lý nếu tình huống xấu nhất xảy ra.
TẠI SAO PHẢI CHÚ TRỌNG GIAO HÀNG ONLINE?
Kinh doanh đồ ăn online như làm dâu trăm họ nhưng sau cùng mình nhận ra, bán đồ ăn tuy vất vả nhưng cảm thấy rất vui, vì đúng với sở thích, và cảm giác mang món ăn từ tâm đến khách hàng, nhận lời khen để thấy hạnh phúc nhận lời chê để biết cần phải cố gắng hơn nữa.
Khách hàng bây giờ rất thông minh nên chỉ cần nhận món đồ ăn được gói sạch sẽ, gọn gàng, tươi mới, ngon, thì họ sẽ hiểu bạn là người bán hàng cẩn thận hay không.
- Chất lượng đồ ăn.
- Phạm vi khách hàng có thể phục vụ là bao nhiêu km.
- Có thể phục vụ ở quy mô như thế nào? Bao nhiêu phần/1ngày.
TÍNH PHÍ SHIP SAO CHO HIỆU QUẢ
Có 2 trường hợp:
- Một là chia đôi phí ship với khách hoặc
- Khách chịu phí ship 100% có chính sách tính phí ship tùy theo đơn hàng và khu vực.
Nếu tính phí ship hết với tất cả các khách thì khách đặt hàng nhiều lại hay yêu cầu Freeship bạn có thể linh hoạt với những khách hàng này.
B. Tiết kiệm tiền ship
LaLamove, Ahamove hay có các chương trình khuyến mãi, hoặc đẩy cửa hàng lên NOW.VN khách có thể dùng AIR PAY để được Freeship hoặc GRABFOOD hay GO-VIET.
Nếu đông và nhiều đơn có thể thuê vài bạn trả lương theo số đơn,... đơn lẻ tẻ có thể đăng lên hội ship tìm người, người tìm ship, vèo cái có nguời nhận đơn luôn.
Tính phí ship ít để gộp đơn tiết kiệm chi phí thì khách đòi giao liền.
Phải thông báo cho khách về vấn đề này trước trường hợp chia tiền ship 2 bên bạn có thể đi nhiều đơn để tiết kiệm
🍽️🍲...KINH NGHIỆM MỞ QUÁN / KINH DOANH /SANG NHƯỢNG TIỆM ĂN UỐNG VỪA VÀ NHỎ
loạt bài của Chung Chí Công : chủ nhân của các thương hiệu Cafe Út Lành, Gummy, xôi cuốn Neppy lừng lẫy
📖
Mỗi lần có ai hỏi tui về kinh nghiệm mở quán, tui hay kể họ nghe về con đường Phạm Văn Bạch. Cho những bạn chưa biết, thì đây là nơi tập trung các cửa hàng chuyên bán đồ cũ thu mua lại từ những quán chẳng may dẹp tiệm sớm. Bạn mở quán và muốn tiết kiệm chi phí mua sắm thì cứ chạy ra đây, tất cả mọi thứ cần thiết cho một cửa hàng ăn uống từ thượng vàng đến hạ cám đều có đủ. Tui hay nói với mọi người rằng, mỗi cái bàn, cái ghế, cái tô, cái chén ở con đường này chắc hẳn đều từng ấp ủ một ước mơ của người chủ cũ. Sự hiện diện của chúng ở đây cũng chính là một ước mơ đã tắt đi.
Ở đất Sài Gòn này, thứ dễ nhất cho một bạn trẻ với số vốn ít ỏi khởi sự kinh doanh chính là mở quán (hoặc mở shop). Và thứ khó nhất chính là duy trì cái quán đó tồn tại giữa sóng gió lời lỗ, hùn hạp, cạnh tranh, luật pháp và đôi khi là cả bùa ngải nữa. Thế nên hôm nay tui bắt tay viết loạt bài này, với hy vọng rằng những bạn trẻ đang ấp ủ một cái quán nhỏ của riêng mình sẽ có điều gì đó để đọc nhằm hạn chế tối thiểu những rủi ro xảy ra với đứa con đầu lòng. Toàn bộ nội dung được tổng hợp từ kinh nghiệm cá nhân của vợ chồng tui sau 5 năm kinh doanh cửa hàng ăn uống với 3 thương hiệu khác nhau (Xôi Cuốn Neppy, Gummy Chicken Steak, Út Lành Cà-phê Saigon). Bên cạnh đó còn có những câu chuyện trà dư tửu hậu được kể lại từ những người bạn cũng kinh doanh quán xá như chúng tôi, trong đó có cả thành công và (chủ yếu là) thất bại.
Loạt bài viết này mình sẽ dành cho các bạn:
Do đó loạt bài viết sẽ không phù hợp với các bạn:
- (1) mới đi làm 2-3 năm và có một số vốn nhỏ mong muốn kinh doanh độc lập,
- (2) có kỹ năng nấu ăn/pha chế và tìm được vốn đầu tư nho nhỏ từ gia đình, bạn bè, người thân để mở quán,
- (3) mong muốn tạo ra một cửa hiệu mang đậm cá tính của chủ nhân và hoạt động hiệu quả.
- (1) có nguồn lực tài chính mạnh,
- (2) muốn phát triển thành chuỗi cửa hàng sau đó bán lại,
- (3) kinh doanh theo trào lưu,
- (4) không có kỹ năng nấu ăn/pha chế cơ bản và thuê người để làm điều đó thay mình.
Mở đầu loạt bài viết này, tui sẽ tập trung vào thứ mà với tui là quan trọng nhất, đó chính là sản phẩm.
📖
BÁN CÁI GÌ?
Như trên tui đã viết, dễ nhất là mở quán và khó nhất là giữ quán. Xu hướng thường thấy với các bạn trẻ khi quyết định mở quán, đó là có một khoản tiền nho nhỏ và muốn sở hữu một cái quán cho riêng mình. Các bạn thường hay quan sát xem thị trường đang chuộng món gì thì sẽ lập thành một danh sách, rồi cuối cùng chốt lại món dễ nhất trong tầm tay của các bạn để làm. Tui đã được nghe những kế hoạch kinh doanh kiểu này từ 5,6 bạn trẻ đến tâm sự với tui về ước mơ mở quán. Người ta bán cà-phê đá xay được quá thì mình sẽ bán cà-phê đá xay. Người ta bán phô-mai que ngon quá thì mình sẽ bán phô-mai que. Người ta bán trà chanh chém gió lời quá thì mình sẽ bán trà chanh chém gió.
Rốt cuộc, các bạn chỉ góp phần làm cho cái thị trường đó phình to hơn chứ không tạo ra một đại dương xanh nào cả. Mà cái gì dễ làm mà ngon ăn thì ắt hẳn sẽ có nhiều người nhảy vào. Sau vài tháng, cung sẽ tự động vượt cầu và những cửa hàng bán cùng một món với những người tiên phong sẽ dần bị thải loại khỏi thị trường do:
Chính vì vậy, việc đầu tiên cần làm là tìm ra một sản phẩm đáp ứng được 1 trong 2 tiêu chí sau (hoặc cả 2 thì càng tốt):
- - Làm dở hơn người ta: dẹp là phải!
- - Làm ngon nhưng thiết kế cửa hàng xấu: nên nhớ ở hiền sẽ gặp lành (nếu đẹp!)
- - Món đó hết thời: hãy nhìn lại trà chanh chém gió và phô-mai que một thời vang bóng!
- - Mới: chưa ai bán nhưng dễ bắt chước (VD: Trà Đào, Kem Cuốn, Xoài Lắc)
- - Độc: chưa ai bán và khó bắt chước (VD: Cà-phê Ăn Cả Ly)
Tui không khuyến khích tiêu chí “Rẻ”, vốn được nhiều bạn chọn khi mở quán. Lí do là việc bán rẻ sẽ gây áp lực cho chủ quán khi
- (1) giá nguyên vật liệu tăng ảnh hưởng đến chi phí vốn
- (2) đối thủ cạnh tranh bán rẻ hơn.
- - Xôi Cuốn Neppy: kết hợp giữa món xôi truyền thống và Burrito của Mexico (chưa ai bán). Bánh tráng cuốn xôi của Neppy tương tự như bánh tráng truyền thống dùng để gói xôi ngọt nhưng được đặt làm kích thước riêng cho phù hợp cuốn xôi mặn bởi một lò bánh truyền thống ở tận Vĩnh Long (khó bắt chước).
- - Gummy Chicken Steak: món steak gà lấy cảm hứng từ Thái Lan (chưa ai bán). Kỹ năng chế biến miếng Steak khá phức tạp và các loại nước sốt đa dạng do vợ tui phát triển từ các công thức nước sốt cơ bản (khó bắt chước)
- - Út Lành Cà-phê Saigon: một số món như Sữa Huế, Trà Xí Muội Tắc, Dừa Thơm (gần như không còn ai bán trong quán Cà-phê ở Saigon) và phần lớn nguyên liệu làm nước (mứt thơm, đu đủ sợi, chanh muối, mứt sơ-ri, me ngào…) đều được nấu tại quán bằng bếp than cho đúng phong vị ngày xưa (khó bắt chước).
Một câu hỏi lớn sẽ hiện ra trong đầu mọi người, đó là làm sao để nghĩ ra những món mới, độc hoặc vừa mới vừa độc. Với kinh nghiệm của bản thân tui, dưới đây là một số cách để tạo ra chúng:
Với những cách làm trên, tui hy vọng các bạn có thể sử dụng nó để tạo ra những sản phẩm mới lạ cho quán nhỏ của mình. Tuy nhiên sản phẩm cũng giống như ý tưởng vậy, bất cứ ai cũng có thể nghĩ ra. Điều khác biệt nằm ở việc biến những ý tưởng đó thành hiện thực, vì nó đòi hỏi rất nhiều kỹ năng, kiên nhẫn, đam mê, mồ hôi, nước mắt và cả máu nữa.
- - Cũ Người Mới Ta: tìm một món đã cũ của thế giới, hoặc của miền khác, hoặc của những nhà hàng cao cấp và đem về bắt chước y chang bán ở khu vực của bạn. Vì dụ như bánh tráng nướng Đà Lạt bán ở Saigon, hoặc Sushi/Bánh Bạch Tuộc Takoyaki bán ở vỉa hè. Nhược điểm của dạng sản phẩm này là dễ bị bắt chước và cạnh tranh về giá.
- - Tưởng Cũ Mà Mới: khoác áo mới cho một món ăn cũ. Ví dụ như mấy tiệm bán trái cây tô, trái cây xô chính là áo mới của món trái cây dĩa. Hoặc gần đây có món kem cuốn chính là áo mới của món kem viên. Khả năng bị bắt chước của dạng sản phẩm này sẽ tùy thuộc vào bí quyết của người chủ khi khoác áo mới cho món cũ có dễ bị bắt bài hay không? Như món kem cuốn hiện nay từ một món mới lạ đã trở thành một món đi đâu cũng thấy do muốn chế biến chỉ cần mua cái máy làm kem về là xong.
- - Góp Cũ Thành Mới: kết hợp giữa 2 món cũ tạo thành một món mới. Ví dụ như cái món Xôi Cuốn cũ của tui là kết hợp của xôi mặn gói lá chuối và cơm cuộn Burrito của Mexico. Hoặc có một tiệm trà sữa Luân Mập ở Q.6 cực hot do kết hợp trà sữa với viên củ năng (phiên bản lớn của Hột Lựu trong chè Sương Sa Hột Lựu) và viên phô-mai (phiên bản nâng cấp của Rau câu phô mai). Thường những món dạng này sẽ đòi hỏi kỹ năng cao và bí quyết chế biến khó hơn, do đó cũng khó bị bắt chước hơn.
- - Đảo Cũ Thành Mới: đảo ngược suy nghĩ quen thuộc về một món cũ để tạo ra một món mới. Ví dụ như món kem chiên, vốn dĩ đảo ngược suy nghĩ quen thuộc “kem là phải lạnh” và biến nó thành một món chiên (lạnh trở thành nóng). Hoặc tiệm cà-phê có ly ăn được làm từ bánh, đã đảo ngược suy nghĩ quen thuộc “ly là để đựng” và biến nó thành một món uống xong rồi ăn luôn ly (ly ăn được). Cách làm này sẽ tạo ra sự bất ngờ cho thực khách và cũng đòi hỏi những kỹ năng chế biến khá phức tạp, do đó cũng thuộc nhóm sản phẩm khó bắt chước.
Sau khi đã có được 1 ý tưởng về sản phẩm, việc tiếp theo cần làm là nghiên cứu và phát triển nó thành hình. Phần dưới đây tui sẽ kể 2 câu chuyện 1 ngắn 1 dài, 1 của anh bạn và 1 của chính bản thân tui. Cả 2 đều cùng xoay quanh chủ đề này, mà mỗi lần nhớ lại tui luôn cảm thấy tiếc nuối theo kiểu “Giá như mà lúc đó mình làm như vầy…thì có lẽ mọi chuyện đã…”.
📖
THẤT BẠI ĐẦU TIÊN
Câu chuyện đầu tiên được kể lại từ một ông anh là chủ quán nước nhỏ ở Q.1. Hôm đó vợ chồng tui vô tình gặp anh đi giao bánh cho quán ở trước tòa nhà công ty tui. Lâu ngày không gặp nên 3 anh em đứng tám đủ thứ chuyện trên trời dưới đất về quán xá, khách khứa, bánh trái các kiểu. Xong anh kể chuyện có 1 đứa bạn đang dư một khoản tiền lớn cũng muốn mở quán nước như anh. Trong đầu của bạn anh lúc đó hình dung khi mở quán sẽ có một nơi đi đi về về, tiếp đãi bạn bè và cuối ngày chỉ việc đếm tiền do nhân viên kết ca. Bạn anh định thuê anh lên công thức cho quán, hoặc sẽ trả tiền để mua công thức nước của anh. Anh từ chối thẳng một nước, vì bạn ảo tưởng rằng tiền có thể sinh ra tiền mà không cần phải đổ mồ hôi cho việc học hỏi, nghiên cứu hay phát triển sản phẩm. Đó cũng là bài học to bự mà tụi tui đã phải đánh đổi rất nhiều thứ để có được khi xây dựng Neppy.
Khi ý tưởng về xôi cuốn được hình thành, nhóm 3 người tụi tui đều không có bất cứ kiến thức nào về nấu xôi, và kinh nghiệm về vận hành quán xá là con số không. Tụi tui đã xác định từ đầu là phải có ít nhất một người biết làm bếp, và đúng lúc đó thì tụi tui gặp Bi, một người bạn cũ của Vũ. Bi nấu ăn từ nhỏ tại gia, học chủ yếu từ bà ngoại và có biết chút chút về xôi. Ngay ngày hôm sau, 4 anh em đã lao vào hì hục nấu nướng, thử nghiệm đồ ăn, nước sốt, đồ chua các kiểu. Sau cả tháng ròng rã tụ tập nấu và bỏ không biết bao nhiêu nồi, cuối cùng tụi tui cũng cho ra được một thực đơn tương đối hoàn chỉnh. Mọi chuyện liên quan tới sản phẩm tưởng sẽ tốt đẹp, nhưng không ngờ đó là sự tĩnh lặng trước hàng loạt cơn bão đổ xuống tiệm xôi nhỏ của tụi tui từ ngày khai trương cửa hàng ở Quang Trung cho đến tận khi dẹp tiệm ở mặt bằng Lê Văn Sỹ.
Sự cố đầu tiên là xôi thường xuyên bị sống nửa nồi, hoặc quá khô, hoặc quá nhão. Sự khác biệt của nấu một nồi xôi nhỏ trong quá trình thử nghiệm và một nồi xôi lớn để bán hàng ngày làm 4 đứa tụi tui vô cùng lúng túng. Tiếp theo đó là thực phẩm bảo quản không tốt, hoặc những món vừa làm xong hơn 1 tiếng sau đã bị chua do thời tiết quá nóng và tụi tui buộc lòng phải đổ bỏ. Thiệt hại từ những lần như vậy cộng lại là vô cùng lớn, và nó bắt đầu bào mòn khoản tiền lời của cửa tiệm. Cùng với đó là hình thức gói cuốn xôi bằng giấy bạc học hỏi từ cách gói Burrito cũng có nhiều bất cập như:
- - Bánh tráng thường bị dính vào giấy khiến việc bóc giấy khỏi cuốn xôi vô cùng khó khăn.
- - Cuốn xôi bị ủ kín trong giấy bạc để quá lâu sẽ bị ủ chua do điều kiện thời tiết khắc nghiệt của Sài Gòn.
- - Khi giao hàng với số lượng lớn, những cuốn xôi nằm dưới thùng hàng dễ bị chèn ép và biến dạng.
Viết 2 câu chuyện này ra, tựu chung là để dặn dò với các bạn một chuyện cốt tử khi quyết định mở quán, đó chính là người chủ phải là người hiểu rõ về sản phẩm nhất, chứ không phải là người đầu bếp hay chuyên viên pha chế được thuê. Sẽ có 2 trường hợp xảy ra:
- 1. Người chủ, hoặc một trong những người chủ là đầu bếp: sẽ thật tuyệt vời nếu quán ăn có 1 người chủ như vậy. Đó là trường hợp của Gummy khi 2 vợ chồng mình quyết định mở quán. Vợ mình cũng là đầu bếp tại gia và chủ yếu học nghề của cha. Còn mẹ vợ đã có kinh nghiệm mấy chục năm bán thịt ở chợ. Do đó từ khâu lựa chọn nguyên liệu, sơ chế cho đến nêm nếm đều có những người thực sự hiểu về nó phụ trách. Tuy nhiên điều đó không có nghĩa là các bạn được quyền chủ quan, vì sai sót vẫn luôn rình rập để ập đến bất cứ lúc nào chúng ta lơ là. Gummy cũng nhiều lần gặp tình trạng gà chiên bị khô, nửa sống nửa chín, hoặc nước sốt bị nêm quá tay, rồi bánh làm bị bở các kiểu. Vấn đề là sau mỗi lần sai sót, người chủ là đầu bếp của bạn sẽ đủ khả năng xác định được nguyên nhân xuất phát từ đâu để khắc phục và hạn chế lặp lại.
- 2.Người chủ chỉ giỏi ăn uống chứ không biết nấu nướng/pha chế: trong trường hợp này, việc đầu tiên cần làm là đăng ký học một lớp về nấu ăn, hoặc tầm sư học đạo ở nhà bà dì ông chú nào giỏi nấu ăn. Nếu ý tưởng sản phẩm của bạn là món Việt, hãy đăng ký đi học một khóa bếp Việt hoặc thậm chí là bếp Á. Nếu ý tưởng sản phẩm của bạn là 1 món fusion, hãy học cả 2 lớp bếp Á và bếp Âu.
- Sau một khóa học, bạn không thể từ con số không trở thành một siêu đầu bếp, nhưng bạn sẽ được trang bị một nền tảng cơ bản về nghề để không bị người đầu bếp/pha chế (mà bạn sẽ thuê) qua mặt, hoặc thậm chí là làm khó dễ. Vợ mình trước khi mở Gummy đã đăng ký một lớp học bánh ở trường bếp Á Âu. Vợ học tới giữa chừng thì nghỉ, do không sắp xếp được thời gian và cả tài chính. Tuy nhiên qua lớp học đó vợ đã quen được những người bạn cùng nghề, cùng đam mê và đến giờ vẫn còn chơi chung. Mọi người cùng hỗ trợ nhau mỗi khi gặp vấn đề về bánh, và những kiến thức được chia sẻ qua lại đó bạn sẽ chẳng bao giờ có được nếu tự mò mẫm một mình.
- (1) gây áp lực tăng lương,
- (2) có đối thủ cạnh tranh thuê lại với thu nhập cao hơn.
Tựu chung lại, người chủ phải là người hiểu rõ về sản phẩm nhất, chứ không phải là người đầu bếp hay chuyên viên pha chế được thuê" . Vì người ta có thể bắt chước công thức và hình thức, nhưng họ không thể bắt chước được cái đầu.
📖
PHÁC HỌA CHÂN DUNG KHÁCH HÀNG MỤC TIÊU
Thông thường, chúng ta có xu hướng bắt đầu tìm kiếm mặt bằng kinh doanh ngay sau khi xác định được mình sẽ mang món ăn, thức uống gì đến với thế giới này. Tuy nhiên, có một câu hỏi trung gian nằm giữa bán món gì và bán ở đâu, đó chính là “Bán cho ai?”, vì chỉ khi xác định được khách hàng mục tiêu của bạn là ai thì tự khắc bạn sẽ khoanh vùng được vị trí cửa hang mình nằm ở đâu trong thành phố.
Sau khi đã lên được ý tưởng kinh doanh và bắt tay vào nghiên cứu sản phẩm, sẽ có 3 trường hợp xảy ra:
Trường hợp 1: Bạn là một người hâm mộ cuồng nhiệt tất cả sản phẩm do mình tạo ra
Nói cho đơn giản là nếu ai đó bán sản phẩm này thì bạn sẽ là thực khách quen mặt tại cửa hàng đó bất kể ngày mưa hay nắng. Và đứa trẻ thèm ăn trong bạn sẽ luôn nảy sinh những cơn ghiền bất chợt khi đang ngồi trong văn phòng và chỉ muốn chạy ngay đến đó để mua về ăn. Trong tình huống này thì việc xác định khách hang mục tiêu khá là dễ dàng, vì bạn chính là một trong những người sẵn sàng bỏ tiền ra để mua sản phẩm đó. Hãy tự tưởng tượng nếu mình là một thực khách thì mình thích mặt bằng cửa hàng đó sẽ nằm ở đâu là tiện cho mình nhất, để mỗi khi mình thèm là có thể dễ dàng mua được.
Tui học được điều này sau khi mở cửa hàng Neppy đầu tiên ở Quang Trung, Gò Vấp. Tui thật sự ghiền mấy món xôi cuốn của cửa hàng, và việc tui tăng hơn 10kg trong quá trình nghiên cứu sản phẩm đã cho thấy điều đó. Khi chọn mặt bằng, mặc dù có nghĩ đến khách hàng mục tiêu sẽ là người đi làm trẻ tuổi có xu hướng chọn những món ăn mới lạ và sạch sẽ với giá cả phù hợp, tuy nhiên lí do lớn nhất để chúng tôi chọn mặt bằng đó là vì nó gần nhà của 2 trong 3 người sáng lập, và gần luôn cả nhà của bạn bếp trưởng. Chúng tôi đã đặt mục tiêu tiện đường đi lại để dễ quản lý tiệm xôi lên hàng đầu, mà xem nhẹ nhu cầu thực sự của các khách hàng mục tiêu.
Kết quả là sau 6 tháng đầu bán với doanh số vượt ngoài mong đợi, mọi thứ bắt đầu trượt khỏi tầm kiểm soát của chúng tôi. Lượng khách đến trong 6 tháng đầu đa phần là vì tò mò về sản phẩm và kiểu marketing kỳ lạ mà tui áp dụng cho cửa hàng (sẽ đề cập trong phần marketing), nhưng họ đến từ khắp nơi trong thành phố và đa số là ghé ăn một lần cho biết.Chúng tôi cũng có một lượng khách quen, nhưng từng đó là không đủ để nuôi sống cửa hàng. Trong khi đó thì những khách hàng mục tiêu mà chúng tôi nhắm tới khi xây dựng mô hình lại có tần suất ghé lại không cao, vì:
- (1) cửa hàng nằm ở đoạn đường có dải phân cách, rất khó qua đường để mua vào buổi sang khi đi làm;
- (2) cửa hang nằm ở đoạn đường có mật độ lưu thông cao, nên nếu chạy qua rồi là rất khó quay đầu xe lại;
- (3) cửa hang không nằm gần bất cứ toà cao ốc văn phòng nào, nên chúng tôi phải tốn thêm một khoảng chi phí cho giao hàng để sản phầm đến được với khách hàng mục tiêu.
Cuối cùng, Neppy đã phải chuyển cửa hàng đi khỏi Quang Trung, mà một trong những nguyên nhân chính là liên quan đến doanh số bán ngày càng thấp trong khi chi phí giá vốn hàng bán lại ngày càng cao do không có người quản lý bếp (đọc ở hồi 2).
Do đó, bài học rút ra là nếu bạn cũng ghiền sản phẩm do chính mình tạo ra, hãy chiêm nghiệm lại những nhu cầu của chính mình nếu mình là một thực khách. Sau đó hãy hỏi thêm một vài người bạn thân mà bạn tin (chứ không phải nghĩ) là có cùng khẩu vị với bạn, để xem họ có cùng quan điểm với bạn hay không. Cuối cùng hãy tổng hợp tất cả lại để vẽ nên chân dung khách hang mục tiêu của mình, để trả lời những câu hỏi sau đây:
Sau khi trả lời hết những câu hỏi này và không cảm thấy có uẩn khúc gì, tức là bạn đang đi đúng con đường rồi đấy!
- - Họ làm việc ở đâu?
- - Họ đi lại bằng phương tiện gì?
- - Họ sẽ ăn món này cho bữa sang, bữa xế hay bữa tối?
- - Họ có thói quen mua đồ ăn trên đường hay trước cổng công ty?
- - Họ có ăn nó thường xuyên hay không?
- - Họ có sẵn sàng mua sản phẩm với mức giá bạn sẽ đưa ra hay không?
- - Họ có gia đình chưa? (nếu có thì trong menu của bạn nên có một vài sản phẩm dành cho trẻ em)
Trường hợp 2: Bạn không phải người hâm mộ toàn bộ sản phẩm mình tạo ra, nhưng lại mang một niềm tin sắt đá rằng các sản phẩm đó sẽ tạo ra những người hâm mộ cuồng nhiệt nó.
Tại sao lại có trường hợp này, vì chẳng lẽ lại có người chủ không thích món ăn/thức uống do mình tạo ra. Chính xác là có, và nó xảy ra với quán Gummy của vợ chồng tui. Vợ tui, người trực tiếp tạo ra sản phẩm, là một người ghiền các món cá chứ không phải món gà. Tuy nhiên vợ tui rất tự tin vào khả năng nêm nếm và sáng tạo của mình, do đó khi cho ra đời một món mới thì có thể đó không phải là mùi vị vợ tui thích nhất, nhưng là mùi vị mà vợ tui tin rằng sẽ có người ghiền nó. Thêm một lí do nữa là món ăn của Gummy là hoàn toàn mới ở Sài Gòn, do đó khi mở quán đầu tiên ở Lê Văn Sỹ chúng tôi hoàn toàn để nó tự do và không xác định sản phẩm này thực sự dành riêng cho bất cứ đối tượng nào.
Suốt 17 tháng sau đó, Gummy ở Lê Văn Sỹ kinh doanh chỉ ở mức độ cầm chừng và có những giai đoạn tưởng như tụi tui đã bỏ cuộc. Lí do chính là quán nằm trong hẻm sâu, khá khó tìm và không nằm trên một trục đường chính để dẫn đến những địa điểm đi chơi sau khi ăn xong. Khách hàng của Gummy cũng đến từ khắp nơi trong thành phố, nhưng mỗi lần thèm là phải chạy một quãng đường xa để đến được quán. Sau một lần mất xe máy của khách, tụi tui bắt đầu ngồi lại để định hình khách hàng mục tiêu của mình để chuyển tiệm về nơi khác. Đó sẽ là những người:
- - Nằm trong nhóm tuổi từ 18-30, thích trải nghiệm những cái mới nhưng đặt trong không gian hoài cổ (bằng chứng là quán Gummy Lê Văn Sỹ sau khi thiết kế lại theo phong cách này đã thu hút thêm một lượng khách mới, sẽ viết them trong Hồi trang trí quán)
- - Có xu hướng đi mua sắm, dạo chơi trước và sau khi ăn, và đa phần là hướng về Quận 1 (một điều không thể phủ nhận là cảm giác check-in ở Q.1 khác rất xa với check-in tại Tân Bình, Phú Nhuận hay Gò Vấp).
Một nguyên nhân nữa dẫn tới việc Gummy Lê Văn Sỹ chật vật trong thời gian đó là quán hoàn toàn không thu hút được khách ăn trưa, vốn đa số là dân văn phòng. Khi mới khai trương Gummy có cả giờ trưa nhưng về sau bỏ hẳn vì tốn chi phí nhân viên, máy lạnh nhưng hầu như không có khách đến để bù lại khoản phí đó. Khi trò chuyện với các khách quen, đa phần đều muốn ăn trưa ở quán nhưng ngại đường xa ong bướm và cả cái nắng chan chan của Sài Gòn nên đành bỏ cuộc. Bài học này đã giúp cung cấp thêm một thông tin nữa về khách hàng mục tiêu của Gummy, đó là dân văn phòng chỉ đến với mình vào giờ trưa khi quán mình nằm ngay trong khu vực văn phòng làm việc của họ. Với tất cả những dữ liệu đó, tụi tui quyết định chuyển quán về trung tâm Q.1 để đi tiếp cuộc hành trình của mình.
Bài học rút ra từ câu chuyện này, đó chính là nếu sản phẩm của bạn hoàn toàn mới (tức là hoàn toàn không biết được ai trong cuộc đời này sẽ yêu thích nó), thì có 2 cách sau để hạn chế tối đa khả năng chọn sai khách hang mục tiêu dẫn đến chọn sai vị trí mặt bằng, đó là:
- Cách 1: Làm như Gummy đã làm, chọn 1 mặt bằng ở tương đối gần trung tâm với chi phí vừa phải, kinh doanh và cố gắng trong một khoảng thời gian nhất định để xem thử ai là người đến quán 1 lần rồi thôi, ai sẽ là người đến quán rồi quay trở lại, và ai sẽ là người rủ thêm bạn bè tới quán.
- Cách 2: Mời càng nhiều bạn bè thuộc nhiều nhóm tuổi và gu thưởng thức ẩm thực khác nhau đến thử món trong quá trình nghiên cứu sản phẩm. Trong số đó hãy chú ý cả 2 nhóm cực kỳ yêu thích và hoàn toàn không thích. Nhóm đầu tiên sẽ giúp bạn vẽ ra chân dung khách hang mục tiêu, và nhóm thứ 2 sẽ giúp bạn tối thiểu hoá những sai lầm có thể gặp phải đối với những khách vãng lai đến quán vì vô tình đi ngang/tò mò/bạn bè rủ rê.
Trong kỳ tiếp theo, tui sẽ viết về chủ đề Bán Ở Đâu, hay cụ thể là làm sao để tìm được những mặt bằng phù hợp với ý tưởng, mô hình và khách hàng mục tiêu của bạn.
- - Dành thật nhiều thời gian để soi chiếu bản thân và học hỏi từ bạn bè để chắc chắn rằng mình đưa ra một quyết định tốt nhất khi lựa chọn khách hàng mục tiêu.
- - Cố gắng đặt càng nhiều câu hỏi về chân dung khách hàng mục tiêu càng tốt và tìm cách giải quyết hết tất cả trước khi chuyển sang bước tiếp theo là tìm kiếm mặt bằng.
- - Một khi đã xác định được mục tiêu, hãy sẵn sàng cho việc bạn sẽ xác định sai. Vì thương trường là chiến trường, và chẳng có trận đánh nào tuân thủ 100% kế hoạch của bạn đặt ra.
- - Nếu xác định rằng mình đã không hiểu đúng về nhu cầu của khách hàng mục tiêu, hãy quyết đoán với mô hình kinh doanh hiện tại trong việc duy trì, từ bỏ hay thay đổi. Mỗi một quyết định đều sẽ dẫn bạn tới một kết cục mà tốt hay xấu là do lựa chọn của chính bạn cho đứa con của mình.
📖
TÌM KIẾM MẶT BẰNG ƯNG Ý
Trong 3 kỳ trước, Công đã chia sẻ về cách để trả lời cho 3 câu hỏi là bán cái gì, nghiên cứu phát triển sản phẩm ra sao và ai sẽ là người mua sản phẩm của bạn. Sau gần nửa năm bận rộn công việc cá nhân nên giờ mới viết tiếp kỳ 4 để trả lời một câu hỏi vô cùng nhức nhối của hầu hết những chủ quán nhỏ, đó là “Bán ở đâu?”. Hồi đó tui có đọc một cuốn sách của anh Lý Quý Trung nói về mô hình Phở 24, trong đó có đoạn nhấn mạnh “mặt bằng” sẽ quyết định sự sống còn của một mô hình kinh doanh ăn uống chứ không phải sản phẩm, chất lượng dịch vụ hay hình ảnh thương hiệu. Sau nhiều năm lận đận làm Neppy Quang Trung, Neppy Lê Văn Sỹ, Gummy Lê Văn Sỹ, Gummy Nguyễn Trung Trực, Gummy Pasteurvà quan sát những cửa hàng ăn uống nhỏ mọc lên rồi chết đi, tui đồng ý hết hai tay hai chân ý kiến đó của ảnh.
Như tui đã viết trong kỳ trước, bạn cần biết rõ mình bán món gì và bán cho ai trước khi lựa chọn mặt bằng kinh doanh. Nếu làm ngược lại, tức là tìm được mặt bằng quá xá ưng ý trước cả khi trả lời được 2 câu hỏi kia, rất có thể bạn sẽ đối mặt với việc thay đổi ý tưởng kinh doanh để phù hợp với hiện trạng mặt bằng. Nếu ý tưởng sơ khai của tui là “một quán cà-phê của thập niên 90” mà mặt bằng tui tìm được lại là một căn nhà mới xây năm 2015 nhưng địa thế cực kỳ tốt (gần khu văn phòng, ngay trung tâm, giá tốt, chủ nhà tốt), liệu tôi có dám giữ ý tưởng đó bằng cách bỏ thêm tiền để biến căn nhà mới thành một ngôi nhà xưa cũ (mà với khách tinh ý thì thời gian là thứ không thể làm giả được). Đồng thời, việc tìm kiếm một ý tưởng mới phù hợp với mặt bằng ưng ý đó trong điều kiện áp lực phải đặt cọc với chủ nhà để giữ chỗ rất có thể sẽ dẫn bạn đến một lựa chọn sai ngay từ bước khởi đầu.
Do đó, để hạn chế tối đa những rủi ro có thể xảy ra, hãy kiên nhẫn với các ý tưởng của mình và chờ đợi một mặt bằng thật sự phù hợp. Hãy đặt niềm tin mạnh mẽ vào luật hấp dẫn, hãy không ngừng nghĩ về mô hình kinh doanh của bạn khi chạy xe trên đường, hãy dành thời gian quan sát những quán có cùng đối tượng khách hàng với bạn, hãy cố gắng ghi nhớ những vị trí mà bạn cảm thấy phù hợp với ý tưởng của mình. Cả 3 mặt bằng kinh doanh hiện tại của tui đều bước ra ánh sáng khi tôi áp dụng những suy nghĩ ấy.
Đầu tiên tui sẽ nói về quán Gummy ở lầu 3 chung cư 01 Nguyễn Trung Trực. Lúc đó là vào khoảng tháng 07 năm 2014 và Gummy vừa trải qua một giai đoạn khó khăn khi xe khách đậu trước quán bị cướp (chính xác là bị cướp chứ không phải mất cấp), hàng xóm phàn nàn về việc khách đậu xe trong hẻm gây kẹt đường (mặc dù là hẻm xe tải và chưa bao giờ kẹt đường) dẫn đến việc phường không cho phép đăng ký lập bãi giữ xe trước quán. Thế là vợ chồng tui quyết định đã đến lúc chuyển quán về nơi ở mới với các tiêu chí như sau:
- - Phải ở Q.1: phần lớn khách ghé quán đều có mong muốn này, vì Q.1 sẽ tiện cho họ ăn trưa (ngày xưa quán không bán trưa), hẹn hò bạn bè sau giờ làm việc (đa số làm việc ngoài Q.1) và quan trọng nhất là tiện đường đi chơi sau khi ăn. Cái này các bạn có thể đọc lại trong kỳ 3 về việc liều bán đại một thời gian để xác định khách hàng của mình là ai.
- - Phải nằm trong chung cư: trước nhất là để tận dụng bãi giữ xe của chung cư để tránh tình trạng mất xe như đã xảy ra; thứ hai là chi phí thuê mặt bằng trong chung cư ở khu trung tâm rẻ hơn rất nhiều lần so với thuê ở mặt tiền; và cuối cùng là không gian của một chung cư Sài Gòn cũ rất phù hợp với phong cách thiết kế mà tụi tui đã định hình cho Gummy sau hơn 1 năm rưỡi kinh doanh.
Chỉ với hai tiêu chí đó, tui đã ghim nó trong đầu và chạy khắp hết các chung cư ở Q.1 để tìm mặt bằng. Nhờ vậy mà giá thuê nhà chung cư ở khu trung tâm tui thuộc nằm lòng, và phát hiện ra nhiều quán cà-phê thuê mặt bằng cực rẻ nhưng lợi dụng vị trí trung tâm để đặt giá nước cực kỳ vô lý (60-80K/ly, ngang với quán mặt tiền đường). Nhưng suốt gần tháng trời đi kiếm tui vẫn chưa tìm ra một căn nhà nào ưng ý, cho đến một ngày kia trong lúc đang đi lang thang ngang chung cư 01 Nguyễn Trung Trực thì nhìn thấy bảng cho thuê nhà trong chung cư. Lúc đó chung cư này hoàn toàn không có quán nào kinh doanh mà chỉ có 2 gia đình bán bún và cơm ngay cửa ra vào. Tui liền hỏi những người buôn bán bên dưới xem căn nhà đó còn cho thuê không, thì tất cả đều bảo “Đã cho thuê rồi!”. Tui chán nản bỏ đi nhưng được chừng chục bước thì có 1 tiếng nói trong lòng kêu tui thử gọi hỏi xem sao, vì biết đâu những người bên dưới không thật lòng. Thế là tức tốc quay lại bấm số chủ nhà và biết được căn nhà chưa cho thuê. Tui lập tức đặt cuộc hẹn để lên xem nhà, và ngay khi mở cửa bước vào nhìn ra ban công hướng về phía Saigon Centre, tui đã biết chắc rằng đây nhất định phải là nhà mới của Gummy. Đó cũng là lúc tui tự rút ra cho mình tiêu chí thứ 3 để tìm kiếm những mặt bằng sau này, đó là cái cảm giác “nơi đó phải thuộc về mình”.
Sau khoảng hơn 1 năm kinh doanh ở địa chỉ mới, lượng khách ghé quán ngày càng đông khiến tụi tui bắt buộc phải tìm thêm một mặt bằng nữa để khách không phải rơi vào tình cảnh đứng chờ ngoài cửa hoặc lên tới quán thì không còn đồ ăn. Tui áp dụng đúng 3 tiêu chí trên để tìm mặt bằng, và Gummy thứ hai ở chung cư 95 Pasteur đã hiện ra như thế. Địa điểm này đặc biệt đúng với tiêu chí thứ 3, cảm giác “thuộc về”, vì căn hộ này cũng chính là studio cũ của một người bạn mà tụi tui cực kỳ yêu thích. Với mặt bằng thứ hai này, tui còn học được thêm một bài học nữa, đó là khi đã có “duyên” thì phải nỗ lực hết sức để tạo ra “nợ”. Ban đầu người chủ của mặt bằng 95 Pasteur không cho chúng tôi thuê vì lí do cô không thích kinh doanh quán ăn trong nhà. Tui đã kiên trì đu bám cô suốt cả tháng trời với lời dặn đại ý là “chừng nào không cho ai thuê được thì cô nhớ tới tụi con là OK”. Thế là cuối cùng cô cũng gọi cho tụi tui, đồng ý cho thuê nhà với điều kiện không được đập phá tác động gì nhiều vào cấu trúc nhà. Tui gật đầu cái rụp vì căn nhà hiện tại với tụi tui đã quá đẹp rồi.
Cuối cùng là câu chuyện tìm nhà cho Út Lành, cái quán cà-phê tụi tui đã ấp ủ trước khi tìm được mặt bằng gần cả năm trời. Vị trí đầu tiên được chọn là trong một căn hẻm nhỏ trên đường Pasteur (nơi quay một MV của Sơn Tùng MTP ^^) với vô số căn nhà đúng chuẩn Sài Gòn xưa. Mặt bằng này đáp ứng hết các tiêu chí của tụi tui như có bề ngang rất rộng (gần 10 mét), nằm ở khu trung tâm (Pasteur giao Lê Lợi), có tuổi thọ lâu đời (căn nhà xây gần 50 năm), duy chỉ có một điều khiến tụi tui phải suy nghĩ nhiều đó là người thuê trước cũng kinh doanh cà-phê nhưng không thành công. Thế là tui phải dành thêm thời gian để tìm hiểu lí do vì sao quán đó phải đóng cửa, và tui phát hiện ra họ không có nguồn khách ghé quán vào buổi tối vì hai lí do: quán không có chỗ để xe và hẻm cực kỳ vắng sau giờ tan ca. Mà quán cà-phê không kinh doanh vào buổi tối thì coi như cầm chắc khả năng thua cuộc. Bài học thứ 4 về việc tìm mặt bằng được rút ra ở đây là cho dù có hang triệu lí do tốt để quyết định nhưng chỉ cần 1 lí do không tốt khiến bạn đau đầu tìm câu trả lời thì hãy cân nhắc khi quyết định thuê, vì rất có thể cái lí do duy nhất đó sẽ giết chết quán của bạn ngay trong năm buôn bán đầu tiên.
Sau khi từ bỏ căn nhà ở Pasteur, tui tiếp tục dành thời gian để nghĩ về một “ngôi nhà Sài Gòn của thập niên 80-90” mỗi khi chạy xe trên đường. Lúc đó, tui bất chợt nhớ về một căn nhà trong hẻm Phạm Ngũ Lão mà tui vô tình chạy ngang cách thời điểm đó hơn 1 năm. Đó là một căn nhà đúng như hình dung của tui cho Út Lành, nhưng lúc đó người chủ đã rao bán nó và nhất quyết không chịu cho thuê. Thế là tui bèn thử thời vận quay lại căn nhà đó xem sao vì biết đâu sau một năm chưa bán được người chủ đã đổi ý, và số phận đã mỉm cười với tui theo một cách hoàn toàn khác. Chủ nhà cũ đã bán được nhà, nhưng chủ nhà mới không ở đó mà quyết định cho thuê. Khi tui đến thì chị chủ nhà mới cũng vừa treo bảng cho thuê sau một thời gian nhờ cò mai mối nhưng đều thất bại. Tốc độ ra quyết định thuê nhà cho Út Lành đến trong tích tắc vì đêm hôm trước hẹn chị xem nhà thì trưa hôm sau tụi tui đã đặt cọc thuê, vì tui biết nếu không thuê căn nhà này thì sẽ chẳng có căn nhà nào phù hợp hơn để làm cái quán nước “dành tặng thời thơ ấu của tất cả chúng ta” nữa cả. Quan sát và ghi nhớ những mặt bằng “nhìn phát yêu ngay” kể cả khi bạn chưa có ý định kinh doanh chính là bài học thứ 5 tui muốn chia sẻ, vì biết đâu một lúc nào đó của vài năm về sau, mặt bằng đó sẽ từ chối tất cả những lời mời gọi hấp dẫn khác để đợi chờ một mình bạn đến mà thôi.
Cuối cùng, cho bà con dễ nhớ, 5 bài học tui viết dông dài ở trên có thể gói lại trong 5 dòng sau đây
- 1. Trả lời 2 câu hỏi lớn là bán cái gì và bán cho ai trước khi đi tìm mặt bằng, và hãy kiên nhẫn chờ đợi cho đến khi tìm được nơi phù hợp nhất.
- 2. Đặt ra những tiêu chí càng cụ thể càng tốt để khi gặp được mặt bằng thì sẽ có ngay cảm giác “nơi đây phải thuộc về mình”
- 3. Có duyên tìm thấy mặt bằng chỉ là điều kiện cần, còn kiên trì đeo đuổi để biến nó thành “nợ” mới là điều kiện đủ.
- 4. Hãy dành thời gian tìm hiểu về mặt bằng dưới nhiều góc độ khác nhau để đảm bảo rằng không còn bất cứ 1 lí do nào cản trở bạn ra quyết định.
- 5. Tập thói quen quan sát và ghi nhớ những căn nhà mà mình yêu thích để đến khi cần thì quay lại xem thử nó có “đang chờ mình thuê” hay không.
Trong kỳ tiếp theo, tui sẽ chia sẻ kinh nghiệm về thiết kế không gian & trải nghiệm cho quán, thứ sẽ tạo nên “xạ” để quán bạn “tự nhiên hương”.
📖
THIẾT KẾ TRẢI NGHIỆM
Sau khi đã tìm được mặt bằng phù hợp với ý tưởng kinh doanh và khách hàng mục tiêu, công việc tiếp theo cần làm ngay đó chính là thiết kế và thi công quán. Vì đối tượng loạt bài viết này của mình hướng đến là các bạn trẻ có một số vốn nhỏ trong tay và đang có ý định mở quán đầu tiên trong đời buôn bán, nên bài viết lần này về chủ đề thiết kế mình cũng sẽ cố gắng giúp các bạn giải quyết các vấn đề:
- (1) thiết kế truyền tải được ý tưởng kinh doanh,
- (2) thiết kế thể hiện được gout thẩm mỹ của chủ quán,
- (3) thiết kế đạt công năng sử dụng và cuối cùng
- (4) thiết kế sao cho thi công tiết kiệm nhất có thể.
Đầu tiên, như mình đã viết ở kỳ 1, vì các bạn chủ quán trẻ có rất ít tiền nên thứ quan trọng nhất các bạn cần đầu tư nhiều tâm sức nhất chính là ý tưởng cho món ăn, thức uống mà các bạn sẽ kinh doanh. Điều đó sẽ giúp tạo nên sự khác biệt cho tiệm ăn uống nhỏ của bạn ngay từ khi mới chào đời, tiết kiệm rất nhiều ngân sách tiếp thị quảng cáo và tránh rơi vào cuộc đua giảm giá khuyến mãi với các chuỗi quán lớn (mà chắc chắn các bạn là người thua cuộc). Chính vì ý tưởng là sự khác biệt, nên việc thiết kế quán phải cố gắng làm sao truyền tải được ý tưởng đó đến với khách hàng để họ yêu nó ngay từ cái nhìn đầu tiên.
Mình xin lấy ví dụ cách mình đã làm khi thiết kế Út Lành. Ý tưởng của quán ra đời từ hơn cả năm trước khi vợ mình tâm sự về một quán cà-phê mà tất cả chúng ta sẽ mỉm cười khi ghé lại vì những kỷ niệm của một thời đã xa. Mặt bằng tụi mình tìm được là một căn nhà hơn 100 năm tuổi nằm giữa lòng khu phố Tây, chính vì vậy mọi phong cách thiết kế hoài cổ đều phù hợp với ngôi nhà đậm chất Sài Gòn này: đó có thể là một Sài Gòn Hòn Ngọc Viễn Đông của những năm 1930, là một Sài Gòn phồn hoa thanh lịch của những năm 1960, là một Sài Gòn réo rắt tình ca của Trịnh những năm 70-80, hoặc là một Sài Gòn đáng yêu đầy nỗi nhớ niềm thương một thời thơ ấu của những năm 1990. Chúng mình cùng nhận ra rằng khoảng thời gian tuyệt vời nhất đủ khiến mỗi người rưng rưng khi nhớ lại chính là cuối thập niên 80 và đầu những năm 90. Nơi đó không chỉ có thời thơ ấu mà còn có trò chơi điện tử, có đá me kem chuối, còn Làn Sóng Xanh và MTV thì phát đều đặn trên đài mỗi tối, Thế là mình quyết định chọn phong cách thập niên 80-90 để thổi hồn cho ngôi nhà này, và công việc tiếp theo là làm thế nào cho quán thật đẹp theo đúng kiểu của thời đại ấy và quan trọng hơn cả là phải đúng gout thẩm mỹ của tụi mình.
Mình bắt đầu bước vào công cuộc nghiên cứu phong cách kiến trúc của Sài Gòn vào khoảng thời gian này. Toàn bộ hình ảnh tư liệu về bảng hiệu nhà hàng quán ăn, bảng hiệu quảng cáo, trang trí nội thất, sắp xếp đồ đạc trong nhà…được tổng hợp lại vào một thư mục trên máy tính. Sau đó mình tiếp tục chọn ra những màu sơn, kiểu chữ và cách bày trí khiến mình cảm thấy “À, đây đúng là tuổi thơ của tui nè!”. Bước tiếp theo là đi săn đồ gỗ và đồ trang trí ở khắp các hang cùng ngõ hẻm của Sài Gòn sao cho đúng với khoảng thời gian đó. Ví dụ như ở thập niên 90 thì đã không còn tivi thùng đen trắng và máy hát băng cối mà thay vào đó là tivi màu Sony và máy cassette Sony hai hộc, chính vì vậy nếu nhắm mắt mua đại một cái máy hát Akai đặt lên tủ búp-phê là coi như hổng có hợp thời. Từng cái rổ, cái nồi, khung hình, cây quạt, đèn treo, đồng hồ…đều được cân nhắc kỹ nhằm đảm bảo không có món mào bị chênh tuổi so với mọi thứ còn lại trong quán. Tất cả đều hướng đến việc sao cho khi khách ghé thăm nhìn vào một phát là họ có thể nhận ra được ký ức của họ vẫn còn đang ở đó đợi họ trở về.
Tuy nhiên, hình thức đẹp sẽ không có ý nghĩa gì nếu thiết kế không đảm bảo về công năng sử dụng. Nói cho dễ hiểu thì nếu thiết kế bàn quá cao còn ghế quá thấp thì sẽ gây khó chịu và bất tiện cho khách. Khi thiết kế Út Lành, ngoài những vấn đề liên quan đến kích cỡ (kiểu như chiều cao ghế phải từ 42-45cm, chiều cao bàn phải từ 78-80 cm, mặt bàn tối thiểu là 60x60, còn lối đi phải đảm bảo bằng hoặc lớn hơn 80cm càng tốt) thì vấn đề làm sao để công năng truyền tải được ý tưởng cũng là một điều các bạn cần chú ý. Út Lành không phải là quán cà-phê đầu tiên ở Sài Gòn chọn phong cách hoài cổ, vậy thì làm sao để thiết kế của nó tạo nên sự khác biệt giữa vô số quán cùng thuê mặt bằng là một ngôi nhà cổ và cùng dùng các đồ gỗ xưa để trang trí? Lúc đó mình nghĩ đến việc thiết kế công năng cho quán tương tự như công năng của một ngôi nhà Sài Gòn xưa. Thế là mình tự viết nên một câu chuyện nền cho riêng Út Lành với tưởng tượng rằng có một gia đình đang thực sự sống trong ngôi nhà đó.
Người cha sẽ làm nghề thầy giáo, người mẹ có một quầy giải khát ngay trong nhà bán cho bà con trong xóm còn cô con gái nhỏ đi học về sẽ phụ giúp mẹ bưng nước. Khi nghĩ về 3 thành viên trong nhà này tự khắc mình sẽ sắp xếp được không gian sao cho đáp ứng được nhu cầu của cả 3 người:
Xuất phát từ ý nghĩ thiết kế công năng của một ngôi nhà (thay vì công năng của một ngôi quán), Út Lành đã thành hình như thế. Và rất nhiều khách quen của quán đã tâm sự với mình rằng lí do lớn nhất khiến họ muốn quay trở lại nơi này chính là vì “cảm giác ngôi nhà” thân thuộc ấy.
- - Một tấm phản lớn ngay phòng khách để người cha dạy học và tiếp khách, và vì thế cạnh bên tấm phản nhất định phải có một tấm bảng đen và tôn chỉ của công việc giáo dục “Tiên Học Lễ Hậu Học Văn”
- - Một xe nước giải khát đặt ở cuối nhà cùng vài chiếc bàn gỗ nhỏ đặt dọc theo chiều dài của nhà để người mẹ vừa buôn bán vừa chăm sóc gia đình.
- - Một chiếc bàn lớn ở ngay gần bếp để cả nhà quây quần bên nhau trong giờ cơm, và vì thế nhất định phải có một chiếc đèn treo nho nhỏ ngay trên chiếc bàn cho phòng ăn thêm ấm cúng.
- - Một chiếc giường lớn của cha và mẹ để trên gác, ngay cạnh đó là bàn làm việc của cha và ghế salon nhỏ cho mẹ ngồi may vá. Phía sau bàn làm việc hẳn phải là kệ sách và tủ nhỏ đựng hồ sơ và giáo án giảng dạy của cha.
- - Một chiếc tủ búp-phê bày đủ các thử đồ chơi, truyện tranh, băng cassette, băng video và quà vặt cho cô con gái nhỏ.
Vấn đề cuối cùng, chính là làm sao để thiết kế hướng đến việc thi công tiết kiệm. Những phần việc nặng nhọc và đòi hỏi phải có nghề như giải phóng mặt bằng, làm đường ống nước, đi đường dây điện…thì mình khuyến khích các bạn tìm một nhà thầu tốt để thực hiện. Bạn có thể tìm họ thông qua người thân, bạn bè, ba mẹ hoặc hàng xóm…và hãy cố gắng có từ 3 lựa chọn trở lên trước khi quyết định. Người báo giá cao nhất không hẳn sẽ là người thi công tốt nhất và ngược lại, do đó hãy dung luôn cảm giác của bạn khi quyết định đồng hành cùng họ. Phần chi phí này gần như là bắt buộc phải đầu tư, còn một phần chi phí khác mà bạn có thể tiết kiệm đó chính là tự tay trang trí cho cửa tiệm. Những công việc như sơn tường, bắt vít, treo tranh, đóng kệ…hoàn toàn nằm trong tầm tay của bạn nếu thật sự chịu khó và quyết tâm tìm hiểu.
Hãy dành thời gian để tìm những món đồ trang trí cũ bị người ta vất đi trong những vựa đồ gỗ xưa, hãy đội nắng dầm mưa đi xa một chút đến Q.12, Q.8 để lượm được những chiếc bàn chiếc ghế với giá rất hời, và hãy không ngừng học cách đọc giá trị của một món hàng để tránh mua lầm đồ cũ với giá đồ mới. Ví dụ như cùng một chiếc ghế chân sắt mặt gỗ thì một cửa hàng đồ xưa trên đường Pasteur bán đến 800K, chạy ra đến khu Bùi Thị Xuân (Tân Bình) thì giá tầm 200K còn lặn lội xuống Q.8 thì chỉ còn tầm 100K. Mỗi quán cần ít nhất 20 chiếc ghế thì bạn đã tiết kiệm được tận 1 triệu 8 (trừ chi phí vận chuyển từ Q.8 vào Q.1 tầm 200K).
Còn nếu bạn không chọn phong cách xưa cho quán thì có thể lên chotot.vn để săn đồ nội thất mới đã qua sử dụng. Đó có thể là bàn ghế mới tinh cực kỳ phong cách từ một quán vừa phải dẹp tiệm, hoặc cũng có thể là hàng thanh lý do mắc lỗi của những trại mộc xuất khẩu ra nước ngoài. Hãy kiên trì nhưng đồng thời cũng tự cho mình một mốc thời gian nhất định cho việc tìm kiếm, vì nếu quá sa đà vào cuộc săn tìm thì không biết đến bao giờ cửa hàng của bạn mới chính thức được khai trương.
Một vấn đề lớn mà rất nhiều bạn từng hỏi mình chính là có nên thuê một người thiết kế cho quán hay không? Câu trả lời của mình luôn là có và không. “Có” nếu bạn không thật sự tự tin vào khả năng bố trí không gian, phối màu và trang trí của mình, và “Không” nếu bạn có thể làm chủ được những kỹ năng đó nhờ nhiều năm tự tìm tòi nghiên cứu. Tuy nhiên, dù thuê hay không thì điều quan trọng nhất với mình đó chính là người chủ cần phải có “gout thẩm mỹ” và hiểu rõ về ý tưởng cũng như phong cách thiết kế mình sẽ định hình cho quán. Cái gout thẩm mỹ này không phải là thứ ngày một ngày hai từ trên trời rơi xuống, mà bạn phải dành thời gian để nắm bắt và cải thiện nó từng ngày. Hãy tạo một tài khoản trên Pinterest, hãy follow những account kiến trúc sư trên Instagram, hãy tìm đọc những tạp chí đang tạo nên trào lưu trong giới trẻ (như Kinfolk chẳng hạn), hãy chăm chỉ vào mục interior design của Behance, hãy google và note lại những blog viết về thiết kế nhà hàng quán ăn. Mọi thứ để nâng cấp “gout thẩm mỹ” đều có trên internet, gọn gàng, ngăn nắp và hoàn toàn miễn phí. Điều quan trọng là bạn có đủ dũng cảm để tự nhận rằng “mình chẳng có gout gì cả”, để tự biết rằng những cái mình thích là một mớ hổ lốn tùm lum phong cách, và để tự học được một điều cơ bản rất tàn nhẫn của cuộc đời này rằng “Ở hiền sẽ gặp lành (nếu đẹp!)”.
Trong kỳ tiếp theo, mình sẽ tâm sự về cách thức tiếp thị và truyền thông cho quán với ngân sách cực kỳ hạn hẹp.
📖
SANG NHƯỢNG QUÁN
Với những người đang có ý định startup trong mảng quán ăn vừa và nhỏ , đây rõ ràng sang nhượng là một cơ hội tốt. Thay vì phải gây dựng từ đầu, họ sẽ được thừa hưởng gần như toàn bộ cơ sở vật chất từ chủ cũ, không mất thời gian định hình phong cách, sắp xếp đồ đạc, nội thất,…và chắc chắn chi phí sang nhượng lại cũng sẽ thấp hơn đầu tư mới. Chưa kể, nếu may mắn, có thể tận dụng được nguồn khách quen trước đó.
Tuy nhiên, để sang nhượng hiệu quả như lý thuyết trên lại không hề đơn giản. Trong thực tế, đã có những trường hợp phải mua lại với giá mức giá "hớ" hay bị "lừa" vì cứ nghĩ quán làm ăn tốt mà không biết chủ cũ đã nhờ người thân, người quen giả vờ làm khách.
Theo kinh nghiệm của những người đã từng sang nhượng quán cà phê, có một số điểm cần cần chú ý sau:
🎯- Thứ nhất: Khi muốn sang nhượng, người chủ sẽ có trăm vàn lý do: mới xin được việc nhà nước, sắp đi nước ngoài, chửa đẻ, …Tuy nhiên đa phần đều xuất phát từ nguyên nhân: Quán ế không có khách mới phải sang nhượng. Nếu quán vẫn kinh doanh ổn định, doanh thu tốt, thì không ai dại gì sang nhượng. Nhân viên đâu, người nhà đâu, bạn bè đâu? Sao miếng ngon thế lại để phần người ngoài?
🎯- Thứ hai: Đã sang nhượng tức là đến bước đường cùng, không có khả năng tiếp tục đóng tiền nhà, nhưng nhiều chủ cửa hàng lại hét giá trên trời, vì sao? Để may mắn gặp "gà" họ sẽ gỡ lại số tiền thua lỗ của những tháng kinh doanh trước đó. Hét giá là việc của họ, còn việc trả giá là của người mua. Lúc này người mua phải tỉnh táo, không cần nhìn số tiền họ hét, mà phải đến thực tế nhìn đồ đạc của quán, liệt kê cụ thể chi tiết và định giá theo giá thanh lý, chứ không phải lấy nhượng mà giá đồ cũ còn đắt hơn cả mua mới.
Ví dụ đã từng có quán bán đồ bikini tại Hà Nội, đăng sang nhượng lên mạng giá 150 triệu cả đồ, 70 triệu không đồ. Cuối cùng phải để lại cho chủ mới với giá 15triệu, vì đã hết tiền nhà và ngậm ngùi ra đi.
🎯- Thứ ba: Khi có ý định lấy nhượng lại 1 quán nào đó, đừng tiếc thời gian đến thăm dò địa bàn. Hãy đến trực tiếp quán xem tình hình họ buôn bán thế nào, lượng khách ra sao. Sau đó lân la ra hàng nước gần đấy (thông tấn xã vỉa hè) hỏi dò xem chủ nhà này là người như thế nào, quán này đã nhiều đời chủ thuê chưa, chủ thuê này làm ăn ở đây lâu chưa, quán có khách không,...
🎯- Thứ tư: Chú ý thủ tục sang nhượng. Các chủ mới thường rất "máu" nhưng trong mọi trường hợp, bao giờ thương thảo rõ ràng điều khoản, 2 bên chốt phương án cuối cùng thì mới đặt cọc; bao giờ gặp nói chuyện được với chủ nhà mới trả đủ tiền. Ngoài ra, các chủ nhà sẽ tìm cách tăng giá nếu nhận thấy bạn kinh doanh có lãi. Vậy nên sau khi sang lại quán cà phê, nên làm hợp đồng rõ ràng. Lưu ý trong hợp đồng thuê nên ràng buộc không tăng giá trong thời hạn thuê. Trường hợp bất khả kháng tăng giá thì chỉ tăng tối đa 5-10%
🎯- Thứ năm: Chuẩn bị đường rút lui. Khi kinh doanh, không ai muốn mình là người thua cuộc. Tuy nhiên, do nhiều lí do, có thể bạn sẽ phải tiếp tục sang lại quán cho người khác. Hãy lên kế hoạch để bản thân không bị lỗ quá nhiều và chuẩn bị sẵn tâm lý nếu tình huống xấu nhất xảy ra.
TẠI SAO PHẢI CHÚ TRỌNG GIAO HÀNG ONLINE?
Kinh doanh đồ ăn online như làm dâu trăm họ nhưng sau cùng mình nhận ra, bán đồ ăn tuy vất vả nhưng cảm thấy rất vui, vì đúng với sở thích, và cảm giác mang món ăn từ tâm đến khách hàng, nhận lời khen để thấy hạnh phúc nhận lời chê để biết cần phải cố gắng hơn nữa.
Khách hàng bây giờ rất thông minh nên chỉ cần nhận món đồ ăn được gói sạch sẽ, gọn gàng, tươi mới, ngon, thì họ sẽ hiểu bạn là người bán hàng cẩn thận hay không.
- Chất lượng đồ ăn.
- Phạm vi khách hàng có thể phục vụ là bao nhiêu km.
- Có thể phục vụ ở quy mô như thế nào? Bao nhiêu phần/1ngày.
TÍNH PHÍ SHIP SAO CHO HIỆU QUẢ
Có 2 trường hợp:
- Một là chia đôi phí ship với khách hoặc
- Khách chịu phí ship 100% có chính sách tính phí ship tùy theo đơn hàng và khu vực.
Nếu tính phí ship hết với tất cả các khách thì khách đặt hàng nhiều lại hay yêu cầu Freeship bạn có thể linh hoạt với những khách hàng này.
B. Tiết kiệm tiền ship
LaLamove, Ahamove hay có các chương trình khuyến mãi, hoặc đẩy cửa hàng lên NOW.VN khách có thể dùng AIR PAY để được Freeship hoặc GRABFOOD hay GO-VIET.
Nếu đông và nhiều đơn có thể thuê vài bạn trả lương theo số đơn,... đơn lẻ tẻ có thể đăng lên hội ship tìm người, người tìm ship, vèo cái có nguời nhận đơn luôn.
Tính phí ship ít để gộp đơn tiết kiệm chi phí thì khách đòi giao liền.
Phải thông báo cho khách về vấn đề này trước trường hợp chia tiền ship 2 bên bạn có thể đi nhiều đơn để tiết kiệm
Subscribe to:
Posts (Atom)
Popular
![[TRUYỆN TRANH] THẦN THOẠI HY LẠP - TẬP 1 : NGUỒN GỐC CÁC VỊ THẦN - CHAPTER 01](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhQg5KsgMxnOC_1y9VL-EXWSsH_zkuAOiWaaGMHrl84EduSHqX5Q7xYjhU-zG24SxMoknbSbI0PbbJSiRQwBxCsz5m-TbLAbfh-0aKa5XZdSBGatBXPCYTOzR2ESahzfwdaAfEWKxitVDKY/s72-c/11129346_10153279990299390_5386594727398470784_o.jpg "[TRUYỆN TRANH] THẦN THOẠI HY LẠP - TẬP 1 : NGUỒN GỐC CÁC VỊ THẦN - CHAPTER 01")
![[TRUYEN TRANH] - 7 VIÊN NGỌC RỒNG BẢN ĐẸP - TẬP 03- CHAP 30, 31, 32, 33, 34](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjq_4b_Scbw5fVGSRzc4dizy0DzkEUaod5u_fSQ8dp2sz5QQKe63ohKXzyJh2wGCCybbtIKMVaQZikD3IT64SVONqSybMM9uFU3zGM2LitGsB4IyddWUllNuc_0Hh9NlqrKfxaYftTL1IAt/s72-c/dragons_goku_master_roshi_picc_2560x1440_wallpaperfo.com.jpg "[TRUYEN TRANH] - 7 VIÊN NGỌC RỒNG BẢN ĐẸP - TẬP 03- CHAP 30, 31, 32, 33, 34")
![[TRUYỆN TRANH] THẦN THOẠI HY LẠP - TẬP 15: HÀNH TRÌNH TRỞ VỀ CỦA ODYSSEY | CHAPTER 72 - PHÁN QUYẾT CỦA NỮ THẦN ATHENA](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiRm0luBx8V_A6nihyphenhyphen4il8IXNcpgwOXylpuQMfjUCCG_mtmLW6os69TyOC4FVW7bs-RAz3gsA6bZ9rrDuBPfHrdac_Y7Y4klaQubqJaXp1it0mgLSTQ07SU0ohk_M0zY0urzWEZ1PvNpFk0/s72-c/Comicvn.net+Only+00001.jpeg "[TRUYỆN TRANH] THẦN THOẠI HY LẠP - TẬP 15: HÀNH TRÌNH TRỞ VỀ CỦA ODYSSEY | CHAPTER 72 - PHÁN QUYẾT CỦA NỮ THẦN ATHENA")
![[TRUYỆN TRANH] THẦN THOẠI HY LẠP - CHAPTER 70-71: NÀNG Ê LẾCH TƠ](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjHMv3cqHelahuDSGSUTEDcbhEmfBny249PtKZv6T0aFto8P-XcfMwnDdDyX_7qQsclfDiGn1VGJtex__5HhcPPz5uvqwQsDAxO4BePI1RmL-xBu5ZqdwtZqkQoNpAe-FSlWN0ox9QxW6Q9/s72-c/Comicvn.net+Only+00001.jpeg "[TRUYỆN TRANH] THẦN THOẠI HY LẠP - CHAPTER 70-71: NÀNG Ê LẾCH TƠ")
